Biogazownie: korzystna alternatywa

Biogazownie: korzystna alternatywa

Rozwój biogazowni zapewnia nie tylko dostawy stabilnej mocy, ale również znaczną poprawę ochrony środowiska tj. utylizację gnojowicy, odpadów ściekowych, redukcję emisji dwutlenku węgla oraz związków azotu.

W ostatnich latach systematycznie rośnie wielkość produkcji energii ze źródeł odnawialnych, w tym m.in. tych o trudno przewidywalnych zdolnościach produkcyjnych, takich jak fotowoltaika i energetyka wiatrowa.

Przy źródłach wiatrowych stopień wykorzystania zainstalowanej mocy jest niewielki, gdyż nie mogą one pracować w sposób ciągły , przede wszystkim z uwagi na niestabilność parametrów wiatru. Dalszy rozwój OZE w Polsce w takim kształcie jest ograniczony, a główne źródła energii odnawialnej wymagają istotnej rezerwacji mocy, a to podnosi koszty funkcjonowania całego Krajowego Systemu Energetycznego.

W stronę „miksu energetycznego”
Wewnętrznie zrównoważy „miks energetyczny” z OZE powinien uwzględniać większy udział stabilnych i sterowalnych źródeł. Taki zrównoważony „miks” może zapewnić rozwój biogazowni, które są najbardziej przewidywalnym ze wszystkich źródeł OZE - jeśli chodzi o stabilność produkcji energii elektrycznej. Warunkiem powodzenia projektów opartych o „miks” jest zapewnienie właściwej i nieprzerwanej dostawy substratów do biogazowni i stworzenie odpowiednich warunków pracy. Biogazownie są to instalacje służące do przetwarzania biomasy w metan. W końcu 2015 r. istniało w Polsce ok. 270 biogazowni (w tym ok. 70 rolniczych) o łącznej mocy ok. 200 MW. Polska należy do grupy państw Unii Europejskiej, które mają największy potencjał biogazowy i ma możliwości, aby znaleźć się w ścisłej europejskiej czołówce producentów biogazu.

Biogazownie rolnicze
Biogazownie rolnicze produkują energię w bardzo efektywny sposób. Skojarzona produkcja energii cieplnej oraz elektrycznej pozwala na osiągnięcie sprawności przetworzenia energii pierwotnej zawartej w biogazie nawet do ok. 87 proc. , z czego około 37 proc. stanowi energia elektryczna, natomiast około 50 proc. energia cieplna, które mogą być wykorzystane praktycznie bez strat w obszarze lokalizacji danej instalacji. Na opłacalność biogazowni rolniczej ma wpływ szereg parametrów technologicznych i rynkowych kształtujących koszty i przychody z instalacji. Wymaga to przeprowadzenia przez inwestora dokładnej analizy uwzględniającej wszystkie kluczowe aspekty, jak np. dostępność i cena odpowiedniej ilości i jakości substratów oraz możliwość zbytu i cena energii. Istotnym jest również rozpoznanie możliwości wsparcia finansowego np. od banku, umożliwiającego zwiększenie opłacalności realizowanego przedsięwzięcia.

Rozwój biogazowni zapewnia nie tylko dostawy stabilnej mocy, ale również znaczną poprawę ochrony środowiska tj. utylizację gnojowicy, odpadów ściekowych, redukcję emisji dwutlenku węgla oraz związków azotu. Budowa źródeł energii rozproszonej, a takimi są biogazownie, pozwala zminimalizować straty energii na przesyle, które obecnie sięgają rzędu 9-12 proc. w przypadku Polskich Sieci Przesyłowych i Operatorów Systemu Dystrybucji. Biogazownie to obiekty posiadające co prawda stosunkowo niewielką moc. W Polsce tylko nieliczne posiadają moc przekraczającą 2 MW (w Liszkowie, Koczale oraz w Gorzesławiu), jednak odznaczają się bardzo wysoką efektywnością w zakresie produkcji energii.

Dużo zalet
Biogazownie pozwalają łatwo i szybko doprowadzać do fermentacji różnego typu odpady organiczne, co w konsekwencji prowadzi do powstawania biogazu. Działają one coraz częściej przy gospodarstwach rolnych, które jednocześnie zapewniają surowce do produkcji biogazu. Biogazownia wytwarza odnawialną energię bez względu na aktualne warunki pogodowe, zaś sama produkcja przebiega w sposób ciągły. Możliwe jest przy tym utylizowanie w nich zarówno odpadów pochodzenia rolniczego, jak i przemysłowego. Proces technologiczny jest całkowicie zautomatyzowany. Coraz wyższy poziom technologiczny i wykonawczy (hermetyzacja) sprawiają, że obiekty tego typu są coraz mniej uciążliwe dla otoczenia (zanieczyszczenia odorami). Biogazownia wytwarza biogaz, którego podstawowym składnikiem jest metan, a także bardzo wydajny nawóz wytworzony z płynu pofermentacyjnego. Biogaz służy do produkcji energii elektrycznej i cieplnej lub chłodu w procesie kogeneracji lub trigeneracji, zaś nawóz w postaci granulatu przeznaczany jest do użyźniania gleby. Nie do przecenienia są również efekty ekologiczne i społeczne w zakresie zagospodarowania odpadów, unikniętej emisji, m.in. metanu i dwutlenku węgla oraz wynikające z tworzenia nowych miejsc pracy.

Ustawa o OZE (wraz z aktualnymi zmianami) to krok w stronę stabilizacji tak potrzebnej branży. Rząd deklaruje, że będzie wspierał biogazownie jako potencjał rozproszonych, stabilnych źródeł energii elektrycznej i cieplnej.

Wspomagającym lub alternatywnym system wsparcia dla realizacji inwestycji biogazowych są programy krajowe lub regionalne zasilane ze środków UE oraz krajowe programy realizowane przez Narodowy i Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jak również Bank Ochrony Środowiska.

Grzegorz Litke jest Głównym Ekologiem ds. Klientów Korporacyjnych CK Bydgoszcz
Krzysztof Gałan jest Głównym Ekologiem ds. Klientów Korporacyjnych CK Lublin