Ekologia w myjni samochodowej

W ostatniej dekadzie szybko rozwinął się rynek myjni samochodowych, a szczególnie myjni samoobsługowych i bezdotykowych. Ich popularność wynika głównie z oferowanej wygody i szybkości doprowadzania pojazdów do pożądanej czystości. Nie są to jednak jedyne atuty myjni – korzystanie z nich jest bowiem nie tylko komfortowe, ale i przyjazne środowisku.

Tradycyjne mycie samochodu na podwórku lub przed blokiem powoduje zanieczyszczenie gleby i wody, ponieważ podczas tej czynności uwalnianie są substancje pochodzące z użytkowania i pielęgnacji pojazdów. W trakcie eksploatacji samochód brudzi się związkami ropopochodnymi (resztki paliwa, oleje, smary i tłuszcze) oraz związkami mineralnymi (drobne zawiesiny oraz sole wykorzystane do odlodzenia dróg). W procesie mycia do ścieków przedostają się natomiast substancje używane do czyszczenia i pielęgnacji karoserii, szczególnie środki powierzchniowo czynne i inhibitory korozji.

Dzieląc te zanieczyszczenia na ogólne grupy, możemy zaszeregować je na związki oleiste, związki mineralne, metale ciężkie i detergenty. Większość z nich to substancje trudno rozkładalne i trudno przyswajalne, co powoduje, że są toksyczne dla organizmów żywych. Do mniej szkodliwych substancji zaliczamy związki mineralne, a szczególnie zawiesiny. Jednak i one zwiększają mętność wody, co ogranicza produkcję tlenu w wodzie w procesie fotosyntezy. Jeśli trafią do gruntu zmniejszają porowatość gleby. Natomiast jeżeli przedostają się do kanalizacji, mogą spowodować zmniejszenie przepustowości przewodów i utrudnić pracę urządzeń.

Regulacje prawne przeciw zanieczyszczeniom

W odpowiedzi na zagrożenia środowiskowe na przestrzeni lat powstało szereg regulacji prawnych, dzięki którym mycie samochodu stało się mniej uciążliwe dla otoczenia. W ustawie Prawo Wodne zakazano mycia pojazdów w wodach powierzchniowych oraz na ich brzegach (art. 40). Wyeliminowano także możliwość wprowadzenia do wód ścieków mogących przyczynić się do zmiany jakości wody oraz negatywnie oddziaływać na organizmy wodne (art. 41). Natomiast określenie konkretnych zasad mycia pojazdów, poza przeznaczonymi do tego miejscami, pozostawiono w gestii lokalnych samorządów. Zgodnie z artykułem 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, samorządy mogą uchwalić prawo miejscowe, w którym określają zasady mycia samochodów. Stąd może się zdarzyć, że różne regulacje będą obowiązywać w różnych miejscowościach. Generalnie przyjmuje się, że jeżeli ścieki powstające podczas mycia odprowadzane są do systemu kanalizacyjnego (np. przez wpusty) i nie są uciążliwe dla sąsiadów, możemy myć samochód na terenie własnej posesji. Natomiast jeżeli nie dysponujemy taką infrastrukturą, powinniśmy korzystać z myjni. Myjnie są skanalizowane, a ze względu na skład powstających ścieków wyposażone są w separatory w celu zmniejszenia ilości odprowadzonych zawiesin i związków oleistych. Dzięki tym zabiegom komunalne oczyszczalnie ścieków pracują bardziej efektywnie, ponieważ mikroorganizmy są mniej obciążone związkami toksycznymi.

Myjnia jest więc obiektem przyjaznym środowisku z kilku powodów. Po pierwsze – znacznie ogranicza bezpośrednie zanieczyszczenie wody i gleby, po drugie – wykorzystując separatory odciąża komunalne oczyszczalnie ścieków, a po trzecie – dzięki coraz bardziej rozpowszechnionym systemom recyklingu oszczędza wodę.

Autorka, dr inż. Zsuzsanna Iwanicka, jest Głównym Ekologiem ds. Klientów Korporacyjnych w Banku Ochrony Środowiska w Krakowie