Pozwolenia środowiskowe

W ustawodawstwie polskim, obok decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (temat ten został przedstawiony w artykule „Ocena oddziaływania na środowisko” opublikowanym już na eko-Polsce), istnieje także szereg innych pozwoleń środowiskowych regulujących zakres wpływu i oddziaływania na środowisko. Wśród nich należy wskazać:

Pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do atmosfery – do posiadania decyzji w tym zakresie zobowiązani są przedsiębiorcy prowadzący instalację, z której zanieczyszczenia emitowane są do atmosfery w sposób zorganizowany, tzn. zanieczyszczenia muszą być odprowadzane poprzez odciągi miejscowe, przy wykorzystaniu wentylacji mechanicznej. Ponadto spełniony musi być warunek, że dla występującego zanieczyszczenia określone zostały poziomy dopuszczalne lub wartości odniesienia, jak również, że instalacja nie jest wymieniona w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 roku w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz.U.2010.130.881).

Pozwolenie na wytwarzanie odpadów – uzyskanie pozwolenia w tym zakresie wymagane jest w przypadku eksploatacji instalacji, jeżeli rocznie wytwarzanych jest powyżej 1 Mg (1 tony) odpadów niebezpiecznych (np. odpady medyczne, baterie i akumulatory, oleje odpadowe, hydrauliczne i smarowe, chemikalia, odpady promieniotwórcze) lub powyżej 5 Mg (5 ton) odpadów innych niż niebezpieczne (np. papier, tektura, drewno, odpady metalowe, odpady tworzyw sztucznych z wyłączeniem opakowań, osady z zakładowych oczyszczalni ścieków, surowce i produkty nie nadające się do spożycia i przetwórstwa, wysłodki).

Pozwolenia wymaga także prowadzenie działalności związanej z transportem, zbieraniem, przetwarzaniem, odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów. Kwestie tych zezwoleń reguluje ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2013, poz. 21).

Pozwolenie na emitowanie hałasu o określonym natężeniu – co do zasady kwestie ochrony przed hałasem reguluje ustawa Prawo ochrony środowiska i rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zatem granica dopuszczalnego poziomu hałasu jest odgórnie ustalona i nie wymaga pozyskiwania odrębnego pozwolenia. Sytuacja wygląda nieco inaczej w przypadku, gdy na terenie podlegającym ochronie akustycznej dochodzi do przekraczania zdefiniowanych wartości granicznych. Wówczas organ ochrony środowiska wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Decyzja taka może zawierać warunki np. dotyczące źródła hałasu, czasu pracy, zasad prowadzenia pomiarów poziomów hałasu. Przy czym wskazać należy, że hałas pochodzący z eksploatacji dróg, linii tramwajowych i kolejowych, lotnisk, portów nie jest objęty tym wymogiem, podczas gdy znacząco wpływa na stan akustyczny środowiska.

Pozwolenie na emitowanie pól elektromagnetycznych – podobnie jak w przypadku hałasu emisja pól elektromagnetycznych nie wymaga uzyskania pozwolenia. Obowiązek taki istniał do 2005 r., kiedy to został zniesiony z uwagi na fakt, że na podstawie wówczas wprowadzonych przepisów, które obowiązują do dziś, nikomu nie wolno powodować wystąpienia przekroczenia dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku.

Pozwolenie na wprowadzanie ścieków do wody lub do ziemi – szczególne korzystanie z wód, do którego zalicza się wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innych podmiotów, ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (których spis zawarty jest w odpowiednim rozporządzeniu ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej), także wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. A zatem eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie ścieków do wód, ziemi lub urządzeń kanalizacyjnych jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego.

Pozwolenie wodnoprawne na pobór wód z własnych ujęć – pozwolenie takie wymagane jest w przypadku dobowego poboru wody większego niż 5 m3, jak również w przypadku, gdy wykonywane urządzenie wodne do poboru wód podziemnych przekracza głębokość 30 m.

Ocena wodnoprawna – jest to nowy rodzaj decyzji administracyjnej, wprowadzony ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne. Uzyskanie takiej decyzji będzie konieczne w przypadku zamiaru realizacji przedsięwzięcia mogącego mieć wpływ na środowisko wodne, tj. w sytuacji, gdy inwestycja lub działanie może wpłynąć na możliwość osiągnięcia celów środowiskowych określonych w ustawie
i osobno zdefiniowanych dla poszczególnych rodzajów wód podziemnych i powierzchniowych. Katalog przedsięwzięć wymagających takiej oceny zostanie określony w rozporządzeniu przez ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.

Pozwolenie na wycinkę drzew – konieczność uzyskania takiego pozwolenia (udzielanego przez gminę) uzależniona jest od obwodu drzewa. Jeśli na wysokości 5 cm obwód drzewa nie będzie przekraczał 80 cm dla topoli, wierzby, klonu jesionolistnego oraz klonu srebrzystego, 65 cm dla kasztanowca zwyczajnego, robinii akacjowej oraz platanu klonolistnego oraz 50 cm w przypadku pozostałych gatunków drzew, wówczas wycinki drzew nie trzeba zgłaszać do gminy. W przypadku większego obwodu drzew zamiar wycinki należy zgłosić w gminie. Po dokonaniu zgłoszenia przeprowadzone zostaną oględziny drzewa, następnie jeśli gmina nie wniesie zastrzeżeń, będzie można dokonać wycinki. Gminie również przysługuje prawo odmowy wyrażenia zgody na wycinkę.
Wskazać także należy, że od 1 stycznia 2017 r. nie ma potrzeby uzyskania pozwolenia na wycinkę drzew przez prywatnych właścicieli na swoich posesjach. Sytuacja taka jest możliwa, gdy wycinka nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W polskim systemie prawnym funkcjonuje również pozwolenie zintegwarone wymagane w przypadku prowadzenia instalacji, której funkcjonowanie - ze względu na rodzaj i skalę prowadzonej działalności - może powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości. Rodzaje takich instalacji określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. Nr 122, poz. 1055).
W odniesieniu do instalacji przemysłowych pozwolenie zintegrowane zastępuje opisane powyżej cząstkowe pozwolenia środowiskowe (sektorowe). Dzięki temu obejmuje ono swym zakresem wszystkie oddziaływania na środowisko zdefiniowane w pozwoleniach cząstkowych, jak również ich wzajemne powiązania. W przypadku, gdy dla inwestycji wydane jest pozwolenie zintegrowane, inne pozwolenia sektorowe nie są wymagane (np. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, wytwarzanie odpadów, wprowadzanie ścieków do wód lub ziemi).

Marta Martynkiewicz, jest Głównym Ekologiem ds. Klientów korporacyjnych BOŚ