Segregacja odpadów „po nowemu”

Segregacja odpadów „po nowemu”

Jak już pisaliśmy, od 1 lipca 2017 r. zaczną obowiązywać nowe zasady dotyczące segregacji odpadów (https://www.bosbank.pl/ekopolska/segregacja-smieci). Regulacje te wprowadzone zostały rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 29 grudnia 2016 r. w sprawie szczegółowego sposobu selektywnego zbierania wybranych frakcji odpadów. Dziś więcej szczegółów na ten temat.

Głównym powodem wprowadzenia zmian w zakresie segregacji odpadów jest fakt, iż obecnie w Polsce tylko 26 proc. śmieci poddawanych jest recyklingowi. Zgodnie z regulacjami unijnymi w 2020 r. poziom ten powinien osiągnąć wartość 50 procent. Brak wprowadzenia nowych zasad gospodarki odpadami mógłby przyczynić się do utraty środków unijnych przeznaczonych na ten cel.

W ministerialnym rozporządzeniu określono frakcje odpadów podlegających selektywnej zbiórce wraz z określeniem koloru przeznaczonego na nie pojemników:

  • papier – zbierany do pojemników koloru niebieskiego;
  • szkło – zbierane do pojemników koloru zielonego (rozporządzenie dopuszcza możliwość podziału
  • szkła ze względu na kolor: bezbarwne – pojemniki koloru białego, kolorowe – pojemniki koloru zielonego);
  • metale wraz z tworzywami sztucznymi – zbierane do pojemników koloru żółtego;
  • odpady biodegradowalne, ze szczególnym uwzględnieniem bioodpadów (np. resztki kuchenne) - zbierane do pojemników koloru brązowego.

Na prawidłowe oznaczenie pojemników (o ile w tej chwili nie są poprawnie oznaczone) samorządy będą miały 6 miesięcy od momentu wejścia w życie rozporządzenia, zaś na wymianę – 5 lat. Niestety rozporządzenie nie odnosi się i nie definiuje pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów zmieszanych (resztkowych), co jest jego mankamentem. W miejscu wytworzenia odpadów, wybrane frakcje będą mogły być, zgodnie z rozporządzeniem, zbierane w workach, a decyzja co do stosowania „systemu workowego” będzie leżała w gestii poszczególnych gmin. Kolory worków muszą być tożsame z kolorem pojemników dla poszczególnych frakcji.

Przyjęte zmiany będą miały także zastosowanie do koloru worków dla selektywnie zebranych frakcji odpadów komunalnych w miejscu ich wytworzenia. Właściciele nieruchomości będą mogli zbierać odpady komunalne tylko do worków posiadających kolor określony w rozporządzeniu.

W przypadku ustawienia pojemników w miejscach o znaczeniu historycznym lub przyrodniczym prawodawca dopuścił możliwość, aby pokryte były one określonym kolorem na części powierzchni, ale nie mniejszej niż 30 proc. pola całego pojemnika, jednak w sposób widoczny dla osób korzystających.

Wprowadzone zmiany mogą przyczynić się do obniżenia opłaty za wywóz śmieci. Właściwie posegregowane odpady wpłyną na wartość surowca, który będzie cechował się dobrą jakością i następnie będzie mógł być sprzedany przez gminę.

Jakkolwiek rozporządzenie wprowadza pozytywne zmiany, które przełożą się na korzystny wpływ na środowisko naturalne, to jego przepisy mogą również generować problemy na szczeblu jednostek samorządu terytorialnego, które już na etapie procesu legislacyjnego zgłaszały szereg uwag pod jego adresem. Uwagi dotyczyły proponowanych do przyjęcia rozwiązań, jak również obaw związanych z potencjalnymi konsekwencjami, jakie wywoła ono po wejściu w życie.

Zgodnie z rozporządzeniem gminy będą miały obowiązek zorganizowania systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Wymóg ten odnosi się także do właścicieli nieruchomości, którzy będą musieli gromadzić odpady zgodnie z nowymi zasadami na skutek deklaracji o selektywnej zbiórce. Brak jest natomiast w regulacji podanych kryteriów, na podstawie których możliwa będzie ocena, czy odpady zbierane przez poszczególnych właścicieli nieruchomości są zebrane selektywnie, czy też nie. Kolejną problematyczną kwestią może być organizacja zbiórki odpadów na terenach użyteczności publicznej. Nie sprecyzowano, jak należy rozumieć wypełnienie tego obowiązku, jak również nie wynika to z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która stanowiła podstawę do wydania rozporządzenia. Intencją prawodawcy było także objęcie nowymi zasadami punktów selektywnej zbiórki odpadów komunalnych (tzw. PSZOK-ów). Zatem gminy, które dotychczas nie odbierały frakcji od właścicieli nieruchomości, będą musiały wdrożyć odpowiednie zmiany.

Nowe regulacje uniemożliwią zbieranie odpadów w podziale na „suche” i „mokre”, co do tej pory się zdarzało i przekładało się na gorszą jakość surowca. Między innymi to stanowiło podstawę wydania przez ministra nowego aktu prawnego. Celem jego jest ujednolicenie wymagań w zakresie zbierania i odbierania odpadów komunalnych. Również istotną kwestią jest osiągnięcie zadanych poziomów recyklingu, następnie przygotowanie odpadów do ponownego użycia i odzysku, a w konsekwencji ograniczenie ilości odpadów komunalnych trafiających na składowiska.

Autorka, Marta Martynkiewicz, jest Głównym Ekologiem ds. Klientów Korporacyjnych Banku Ochrony Środowiska.