Mieczysław Derczyński
Główny inżynier ekolog
Aktualizacje Ustawy o odnawialnych źródłach energii[1] w regulacjach wprowadzonych w 2025 r.
W 2025 r. do ustawy o odnawialnych źródłach energii (OZE) zostały wprowadzone aktualizacje wynikające z uchwalonych aktów prawnych. W artykule przedstawione zostały kluczowe zmiany:
1. W ustawie z dnia 27 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw[2], w art. 1 wprowadzone zostały zmiany do ustawy o odnawialnych źródłach energii (w prezentowanym zakresie przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.):
- została obniżona łączna moc zainstalowana elektryczna w instalacji odnawialnego źródła energii wytwórców energii elektrycznej z 500 kW do 200 kW, których dane (wraz z danymi dotyczącymi ilości i ceny skorygowanej energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł energii, podanej w oświadczeniu zgodnie z art.79 ust.3 pkt 9 ustawy o OZE), Prezes URE niezwłocznie po rozstrzygnięciu aukcji, przekazuje właściwym sprzedawcom zobowiązanym oraz operatorowi rozliczeń energii odnawialnej. Sprzedawca zobowiązany ma obowiązek zakupu energii ze źródła energii elektrycznej wyprodukowanej z instalacji OZE o mocy powyżej 200 kW;
- został wydłużony – z 30 czerwca 2024 r. do 30 czerwca 2027 r. – termin uzyskania, przez wytwórcę energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, zaświadczenia Prezesa URE o możliwości sprzedaży niewykorzystanej energii elektrycznej (zgodnie z art. 70b ust.8), po cenie skorygowanej (zgodnie z art. 39a ust.5 albo 7), do sprzedawcy zobowiązanego;
- zmieniony został – z 30 listopada na 10 listopada – termin publikacji przez Prezesa URE, w Biuletynie Informacji Publicznej URE, stawki opłaty OZE na kolejny rok kalendarzowy, w terminie do dnia 10 listopada.
2. W ustawie z dnia 21 listopada 2024 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw[3], w art. 8 wprowadzone zostały zmiany do ustawy o odnawialnych źródłach energii (w prezentowanym zakresie przepisy weszły w życie z dniem 20 stycznia 2025 r.):
- Listę definicji w ustawie została rozszerzona o niżej wymienione zapisy:
- operator systemu wodorowego – będzie nim jeden z wymienionych operatorów:
- operator systemu przesyłowego wodorowego – przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem wodoru, odpowiedzialne za ruch sieciowy w sieci przesyłowej wodorowej, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tej sieci, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej wodorowej, w tym połączeń z innymi systemami wodorowymi;
- operator systemu dystrybucyjnego wodorowego – przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją wodoru, odpowiedzialne za ruch sieciowy w sieci dystrybucyjnej wodorowej, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tej sieci, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej wodorowej, w tym połączeń z innymi systemami wodorowymi;
- operator systemu połączonego wodorowego – przedsiębiorstwo energetyczne zarządzające systemami połączonymi wodorowymi, w tym systemem przesyłowym wodorowym, systemem dystrybucyjnym wodorowym lub systemem magazynowania wodoru;
- sieci wodorowe – będzie nią jedna z niżej wymienionych sieci:
- sieć przesyłowa wodorowa – sieć wodorowa z wyłączeniem sieci wodorowej ograniczonej geograficznie, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego wodorowego, która:
- jest bezpośrednio połączona z instalacją magazynową wodoru, lub
- służy do transportu wodoru do innej sieci wodorowej lub instalacji magazynowej wodoru – w tym sieć wodorowa mogąca służyć do dostarczania wodoru do odbiorców bezpośrednio przyłączonych do tej sieci;
- sieć dystrybucyjna wodorowa – sieć wodorowa, z wyłączeniem sieci wodorowej ograniczonej geograficznie, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego wodorowego, która:
- nie jest bezpośrednio połączona z instalacją magazynową wodoru oraz
- służy do dostarczania wodoru do odbiorców bezpośrednio przyłączonych do tej sieci;
- sieć wodorowa ograniczona geograficznie – sieć wodorowa przeznaczona do dystrybucji wodoru niskoemisyjnego, wodoru odnawialnego lub wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego; obejmuje ona swoim zasięgiem ograniczony geograficznie obszar przemysłowy lub handlowy albo rurociąg przeznaczony do dystrybucji wodoru niskoemisyjnego, wodoru odnawialnego lub wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego, który został zbudowany w celu bezpośredniego dostarczania wodoru do instalacji odbiorcy z pominięciem systemu wodorowego;
- wodór odnawialny – będzie nim wodór wytworzony z odnawialnego źródła energii;
Definicje wymienione w podpunktach a-c są zgodne z ustawą Prawo energetyczne[4];
- wprowadzono również zobowiązanie Wytwórcy wykonującego działalność gospodarczą w zakresie wytwarzania wodoru odnawialnego do pomiarów ilości wodoru odnawialnego transportowanego środkami transportu innymi niż sieci gazowe albo sieci wodorowe oraz określa sposób ich dokonywania;
- określono wymagania dotyczące pomiarów, rejestracji i sposobu obliczania ilości wodoru odnawialnego na potrzeby ustalenia rzeczywistej ilości wodoru odnawialnego wytworzonego z odnawialnych źródeł energii w instalacji odnawialnego źródła energii i transportowanego środkami transportu innymi niż sieci gazowe albo sieci wodorowe, w celu wydania gwarancji pochodzenia.
3. W ustawie z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z wdrożeniem centralnego systemu informacji rynku energii i innych ustaw[5], w art. 2 wprowadzone zostały zmiany do ustawy o odnawialnych źródłach energii (w prezentowanym zakresie przepisy weszły w życie z dniem 2 lipca 2025 r.):
- listę prosumentów energii odnawialnej rozszerzono o prosumenta wirtualnego energii odnawialnej;
- wprowadzono definicję prosumenta wirtualnego. Jest nim odbiorca końcowy wytwarzający energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w instalacji odnawialnego źródła energii przyłączonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w innym miejscu niż miejsce dostarczania energii elektrycznej do tego odbiorcy. Istotnym warunkiem jest, to że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym wytwarzanie to nie stanowi przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej;
- określono zasady rozliczania energii elektrycznej wprowadzanej do sieci przez prosumenta wirtualnego energii odnawialnej.
4. W ustawie z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw[6], w art. 5 wprowadzone zostały zmiany do ustawy o odnawialnych źródłach energii (w prezentowanym zakresie przepisy wejdą w życie z dniem 31 grudnia 2025 r.):
- przedmiot ustawy rozszerzono o zasady potwierdzania spełnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz kryteriów ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dla biopłynów i paliw z biomasy;
- w definicji biogazu rolniczego, jako gazu otrzymywanego w procesie fermentacji metanowej z produktów ubocznych rolnictwa, wyrazy "produktów ubocznych rolnictwa" zastąpiono wyrazami "pozostałości z rolnictwa, rybołówstwa, akwakultury lub leśnictwa", tym samym rozszerzono listę produktów możliwych do otrzymania biogazu rolniczego;
- wprowadzono definicje pojęć:
- całkowita nominalna moc cieplna – ilość energii wprowadzonej w paliwie do wszystkich źródeł spalania paliw w danej instalacji odnawialnego źródła energii w jednostce czasu przy jej nominalnym obciążeniu określoną w dokumentacji technicznej wszystkich urządzeń wytwórczych zainstalowanych w tej instalacji;
- paliwa gazowe z biomasy – paliwa gazowe wytworzone z biomasy wykorzystywane do wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu;
- paliwa stałe z biomasy – paliwa stałe wytworzone z biomasy wykorzystywane do wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu;
- listę produktów wykorzystywanych do wytworzenia energii elektrycznej, dla której nie przysługują świadectwa pochodzenia rozszerzono o:
- biopłyny, które nie spełniają kryteriów zrównoważonego rozwoju określonych w art. 28ba-28bcb i art. 28bcc ust. 1 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz kryterium ograniczenia emisji gazów cieplarnianych określonych w art. 135a ust. 2;
- biomasę, która nie spełnia kryteriów zrównoważonego rozwoju określonych w art. 28ba-28bcb i art. 28bcc ust. 1 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz kryterium ograniczenia emisji gazów cieplarnianych określonego w art. 135a ust. 3 – w przypadku wytwarzania energii elektrycznej z paliw z biomasy w instalacjach, o których mowa w art. 135a ust. 8.
- lista produktów i substratów wyłączonych z aukcji na sprzedaż energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadzonej do sieci przez wytwórców została rozszerzona o paliwa z biomasy w instalacjach, o których mowa w art. 135a ust. 8, lub biopłyny, które nie spełniają kryteriów zrównoważonego rozwoju określonych w art. 28ba-28bcb i art. 28bcc ust. 1 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz kryteriów ograniczenia emisji gazów cieplarnianych określonych w art. 135a ust. 2 lub 3 odpowiednio dla biopłynów lub paliw z biomasy;
- podany został sposób obliczenia wartości (jako iloczyn ilości i średniej dziennej ceny, zdefiniowanych w ustawie) energii elektrycznej, z odnawialnego źródła energii w instalacji odnawialnego źródła energii sprzedanej przez wytwórcę w danym miesiącu, w przypadku jej wytworzenia z paliw z biomasy lub z biopłynów;
- w przypadku ciepła wytworzonego z paliw z biomasy w instalacjach, o których mowa w art. 135a ust. 8, lub z biopłynów w instalacji odnawialnego źródła energii przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w art. 116 ust. 1, jest obowiązane do zakupu tego ciepła, pod warunkiem że paliwa z biomasy lub biopłyny wykorzystane do jego wytworzenia spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju określone w art. 28ba-28bcb i art. 28bcc ust. 1 ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz kryteria ograniczenia emisji gazów cieplarnianych określone w art. 135a ust. 2 lub 3 odpowiednio dla biopłynów lub paliw z biomasy
Opisane i wprowadzone w 2025 r., nowelizacje ustawy o odnawialnych źródłach energii pokazują jak dynamicznie następują zmiany w obszarze OZE. Dodatkowo świadczą, o tym że mamy do czynienia z ciągłym rozwojem tej, jakże ważnej z punktu widzenia zapewnienia dostaw ekologicznej energii elektrycznej, branży – stanowiącej fundament transformacji energetycznej i zrównoważonego rozwoju.
[1] Dz. U. z 2024 r. poz. 1361 i 1847
[2] Dz.U.2024.1847 z dnia 2024.12.13
[2] Dz.U.2024.1881 z dnia 2024.12.19
[4] Dz.U.2026.43 t.j. z dnia 2026.01.15
[5] Dz.U.2025.759 z dnia 2025.06.10
[6] Dz.U.2025.303 z dnia 2025.03.12