Wskaźniki referencyjne

Wskaźniki referencyjne (m.in. WIBOR, EURIBOR, LIBOR) stosowane są przez banki w umowach finansowych oraz zawieranych na ich podstawie transakcjach opartych na zmiennej stopie procentowej. Wskaźniki referencyjne służą bankom do wyliczania oprocentowania, w oparciu o które klienci spłacają odsetki od zaciągniętych zobowiązań.

Informacje ogólne

Na obszarze Unii Europejskiej wyznaczono nowy standard dla opracowywania, udostępniania oraz stosowania wskaźników referencyjnych. Podstawę prawną w tym zakresie stanowi Rozporządzenie BMR*).

Rozporządzenie BMR ma na celu uporządkowanie zasad, według których stosowane są wskaźniki referencyjne, zmniejszenie ryzyka manipulacji wskaźnikami oraz wyeliminowanie potencjalnych konfliktów interesów pomiędzy uczestnikami rynku finansowego.

Służyć temu ma m.in.:

  • określenie reguł, według których powinny być opracowywane i stosowane przejrzyste, wiarygodne i rzetelne wskaźniki referencyjne,
  • wskazanie rozszerzonych mechanizmów kontroli nad wyznaczaniem wskaźników referencyjnych,
  • wyznaczanie wskaźników referencyjnych, co do zasady w oparciu o rzeczywiste transakcje przeprowadzane na danym rynku.

Informacje o administratorach

Administratorzy wskaźników referencyjnych to podmioty, które sprawują kontrolę nad opracowywaniem i publikowaniem wskaźników referencyjnych, wskazani przez European Securities and Markets Authorities (ESMA) w rejestrze administratorów wskaźników referencyjnych. Rejestr dostępny jest na stronie internetowej:  https://registers.esma.europa.eu/publication/searchRegister?core=esma_registers_bench_entities#

Przepisy Rozporządzenia BMR określają m.in. reguły działania administratorów i nakładają zadania na nich oraz na podmioty przekazujące im dane w celu wyznaczania wartości wskaźników.

Administratorzy opracowują wskaźniki referencyjne według określonej przez nich metodologii, zatwierdzonej przez właściwe organy nadzoru. Wartości wskaźników są przez nich wyznaczane i publikowane w sposób niezależny od banków. Banki stosują w umowach z klientami wskaźniki referencyjne opracowywane przez administratorów.

Administratorzy są uprawnieni do wprowadzania zmian w metodologii opracowywania wskaźnika referencyjnego, które mogą zostać uznane przez nich jako istotne. Propozycja istotnej zmiany metodologii opracowywania  wskaźnika, przed jej wprowadzeniem, powinna być poddana procesowi konsultacji publicznych.   Obowiązkiem administratora jest też publikacja na jego stronie internetowej procedur, które określają tryb przeprowadzenia istotnych zmian w metodologii.

Zmiany w metodologii opracowywania wskaźnika referencyjnego przez administratora mogą mieć wpływ na jego wartość – podwyższenie lub obniżenie wskaźnika referencyjnego, co wpłynie na wysokość części odsetkowej, jaką klienci spłacają w ramach zaciągniętego zobowiązania. W takim przypadku, BOŚ poinformuje klientów o wprowadzeniu istotnej zmiany przez administratora.

Oprócz  wprowadzenia istotnej zmiany w metodologii opracowywania wskaźnika referencyjnego może również wystąpić  trwałe lub czasowe zaprzestanie  jego opracowywania przez administratora.

Zanim wskaźnik referencyjny przestanie być opracowywany przez administratora, przeprowadza on konsultacje publiczne i wskazuje datę zaprzestania opracowywania wskaźnika.

Zaprzestanie opracowywania wskaźnika referencyjnego przez administratora może wystąpić w przypadku, gdy:

  • administrator wyda oświadczenie o trwałym zaprzestaniu opracowywania lub publikowania wskaźnika referencyjnego, o ile nie został wyznaczony następca tego administratora, który będzie opracowywał i publikował ten wskaźnik;
  • właściwy organ nadzoru stwierdzi, że administrator lub wskaźnik referencyjny przez niego opracowywany nie spełnia lub przestał spełniać wymogi wynikające z mających zastosowanie przepisów prawa, w tym z Rozporządzenia BMR;
  • administrator nie będzie w stanie wyznaczyć i opublikować wartości wskaźnika referencyjnego (np. z przyczyn braku  danych wymaganych do wyznaczenia wskaźnika).

Następstwem zaprzestania opracowywania wskaźnika referencyjnego przez administratora może być brak możliwości pozyskania przez bank danych
o wskaźniku referencyjnym.

W związku z możliwością wystąpienia powyżej opisanych zdarzeń, BOŚ zgodnie z Rozporządzeniem BMR, przyjął plan działania na wypadek zaprzestania opracowywania, publikowania lub istotnej zmiany wskaźników referencyjnych.

Działania podjęte przez Bank Ochrony Środowiska S.A.

Bank monitoruje czynności podejmowane przez regulatorów w zakresie wskaźników referencyjnych oraz wdraża rozwiązania mające na celu dostosowanie swoich działań do wymogów Rozporządzenia BMR.

Bank przyjął m.in. plan działania:

  • na wypadek zaprzestania opracowywania, publikowania lub istotnej zmiany wskaźników referencyjnych, które wykorzystywane są w relacjach z Klientami,
  • wskazujący konkretne działania, jakie bank podejmie w przypadku zaistnienia opisanych powyżej sytuacji oraz zmian w odpowiednich umowach z Klientami.

Bank wprowadza również zmiany do regulaminów i umów w zakresie:

  • wyznaczenia tzw. wskaźnika alternatywnego, który będzie stosowany
    w związku z zaistnieniem takich zdarzeń jak zaprzestanie opracowywania lub publikowania wskaźnika referencyjnego,
  • wskazania rozwiązań, które znajdą zastosowanie w przypadku, gdy nie został wyznaczony wskaźnik alternatywny lub nie może być on stosowany
    w związku z zaistnieniem takich zdarzeń jak zaprzestanie jego opracowywania lub publikowania,
  • wskazania działań, jakie bank podejmie w przypadku stałej lub tymczasowej niedostępności wskaźnika referencyjnego.

Informacje o wskaźnikach referencyjnych stosowanych w Banku Ochrony Środowiska S.A.

BOŚ S.A. ustala oprocentowanie dla umów finansowych oraz zawieranych na ich podstawie transakcjach w oparciu o wskaźniki referencyjne WIBOR, EURIBOR, LIBOR.

Informacje o wskaźnikach referencyjnych stosowanych w BOŚ S.A.

Nazwa wskaźnika referencyjnegoNazwa oraz adres strony internetowej administratora, który opracowuje wskaźnik referencyjnyMetodologia opracowywania wskaźnika referencyjnego
WIBOR

GPW Benchmark S.A.
https://gpwbenchmark.pl/

https://gpwbenchmark.pl/dokumentacja

EURIBOR European Money Markets Institute (EMMI)
https://www.emmi-benchmarks.eu/emmi/

https://www.emmi-benchmarks.eu/euribor-org/euribor-rates.html

LIBOR

ICE Benchmark Administration (IBA)
https://www.theice.com/index

https://www.theice.com/iba/libor#data

  • Zgodnie z Rozporządzeniem BMR, WIBOR jest kluczowym wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej.

    Administratorem opracowującym wskaźnik jest GPW Benchmark S.A., na podstawie zezwolenia udzielonego przez polski organ nadzoru finansowego – Komisję Nadzoru Finansowego (KNF) w dniu 16.12.2020 r.

    Wskaźnik WIBOR jest opracowywany według określonej przez GPW Benchmark metodologii, zatwierdzonej przez KNF.

    Szczegółowe Informacje o administratorze:

    • GPW Benchmark S.A., adres:  ul. Książęca 4, 00-498 Warszawa,

    kontakt: Tel.: 22 628 32 32, Email: kontakt@gpwbenchmark.pl

    • informacje dotyczące wskaźnika WIBOR dostępne są na stronie internetowej GPW Benchmark S.A.

    https://gpwbenchmark.pl/dokumentacja

  • Zgodnie z Rozporządzeniem BMR, EURIBOR jest kluczowym wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej.

    Administratorem opracowującym wskaźnik jest European Money Markets Institute (EMMI), na podstawie zezwolenia udzielonego przez belgijski organ nadzoru finansowego - Financial Services and Markets Authority (FSMA) w dniu 2.07.2019 r.

    Wskaźnik EURIBOR jest opracowywany według określonej przez EMMI metodologii, zatwierdzonej przez FSMA.

    Szczegółowe Informacje o administratorze:

    • European Money Markets Institute (EMMI), adres: 56, Avenue des Arts,. 1000 Bruksela (Brussels), Belgia,

    kontakt: Tel.: +32 (0) 2 431 52 08, Email: info@emmi-benchmarks.eu,

  • Zgodnie z Rozporządzeniem BMR, LIBOR jest kluczowym wskaźnikiem referencyjnym stopy procentowej.

    Od 2014 r. administratorem opracowującym wskaźnik jest ICE Benchmark Administration (IBA). Poprzednim administratorem wskaźnika był BBA (British Bankers Association).

    Wskaźnik LIBOR jest opracowywany według określonej przez IBA metodologii, zatwierdzonej przez brytyjski organ nadzoru finansowego - Financial Conduct Authority (FCA).

    Szczegółowe Informacje o administratorze:

    • ICE Benchmark Administration (IBA), adres:  Milton Gate, 60 Chiswell Street, Londyn (London) EC1Y 4SA, Wielka Brytania,

    kontakt: Tel.: +44 (0)20 7429 7100, E-mail: IBA@theice.com

    Ważna informacja

    5 marca 2021 r. Financial Conduct Authority (FCA) ogłosił daty zaprzestania opracowywania i publikacji wskaźników referencyjnych z rodziny LIBOR.

    Oznacza to, że LIBOR nie będzie już dostępny.

    Komunikat BOŚ Bank w tej sprawie.

Ważne informacje

  • 22 października 2021 r. w Dzienniku Urzędowym UE opublikowane zostało rozporządzenie wykonawcze Komisji Europejskiej*), które wyznacza zamiennik dla wskaźnika referencyjnego LIBOR CHF.

    Jako zamienniki wyznaczone zostały wskaźniki referencyjne z grupy SARON wraz z odpowiednią korektą wynikającą z historycznych różnic między tymi wskaźnikami a LIBOR CHF. Zamienniki te stosowane będą od 1 stycznia 2022 r.

    Wprowadzenie wskaźników z grupy SARON z mocy prawa oznacza, że nie jest wymagana zmiana w treści umów finansowych (nie zachodzi konieczność  aneksowania tych umów).

    W najbliższym czasie Bank przekaże szczegółowe informacje Klientom posiadającym zobowiązanie, którego oprocentowanie oparte jest o wskaźnik referencyjny LIBOR.

    *) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/1847 z dnia 14 października 2021 r. w sprawie wyznaczenia ustawowego zamiennika dla niektórych terminów zapadalności stopy LIBOR dla franka szwajcarskiego (CHF LIBOR), Dz.U. UE L 374 z dnia 22 października 2021 r.


*)Podstawa prawna

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1011 z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki referencyjne w instrumentach finansowych i umowach finansowych lub do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych i zmieniające dyrektywy 2008/48/WE i 2014/17/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 596/2014 (Dz.U. L 171 z 29 czerwca 2016, z późn. zm.) – tzw. „Rozporządzenie BMR”.