Czym jest Norma Euro 7?

Małgorzata Kocoń

Inżynier ekolog

Czym jest Norma Euro 7?

System norm emisji spalin tzw. EURO to unijne regulacje, które wyznaczają limity emisji spalin dla nowych samochodów wprowadzanych do obrotu na terenie Unii Europejskiej. Dotyczą zarówno pojazdów napędzanych benzyną jak i olejem napędowym. Obejmują emisje takich zanieczyszczeń jak tlenki azotu (NOx), tlenki węgla (CO), węglowodory (THC- łącznie, NTHC- węglowodory niemetanowe) i cząstki stałe (PM). Pojazd, który producent zamierza wprowadzić na rynek musi przejść homologację, czyli proces weryfikacji pod względem spełnianych wymogów technicznych i norm, w tym norm emisyjności.

Pierwsza norma weszła w życie w 1993 roku. Każda kolejna norma obniżała dopuszczalny limit emisji zanieczyszczeń ze spalin i przekładała się na zmiany rozwiązań stosowanych w samochodach. Efektem wprowadzenia EURO 1 było powszechne stosowanie katalizatorów spalin, Euro 3 wprowadzona od 2001 roku rozróżniła emisję w zależności od typu silnika i spowodowała szerokie zastosowanie układów recyrkulacji spalin w celu zmniejszenia powstawania tlenków azotu (EGR). Powszechne stosowanie filtra cząstek stałych (DPF) w samochodach napędzanych silnikami Diesla, spowodowane znaczącym obniżeniem dopuszczalnej emisji cząstek stałych było efektem wprowadzenia od 2009 normy EURO 5. Aktualnie od 2014 roku obowiązuje norma EURO 6, która miała kilka aktualizacji i przełożyła się m.in. na szerokie zastosowanie pojazdów z napędem hybrydowym.

Nowa odsłona norm emisyjności – EURO 7 zupełnie zmienia podejście do emisyjności samochodu. Do tej pory emisyjność pojazdu wynikała jedynie ze spalanego w silniku paliwa. EURO 7 poza zmniejszeniem dopuszczalnych wartości emisji ze spalin po raz pierwszy wprowadza limity dla emisji nie-spalinowych – pyłu z tarcz hamulcowych oraz ścierania się opon.

W zależności od rodzaju pojazdu poszczególne zapisy normy będą wchodziły życie stopniowo od 29 listopada 2026 r. aż do 1 lipca 2030 r.

Dopuszczalne wartości emisji uzależnione są od:

1. Kategorii pojazdu:

   M₁- samochody osobowe posiadające do 8 miejsc siedzących plus kierowca

   M₂- samochody osobowe posiadające powyżej 8 miejsc siedzących plus kierowca
   i maksymalnej masie całkowitej do 5 t

   M₃- samochody osobowe posiadające powyżej 8 miejsc siedzących plus kierowca
   i maksymalnej masie całkowitej powyżej 5 t

   N₁- samochody do przewozu ładunków o maksymalnej masie całkowitej do 3,5 t

   N₂- samochody do przewozu ładunków o maksymalnej masie całkowitej od 3,5 t do 12 t

   N₃- samochody do przewozu ładunków o maksymalnej masie całkowitej powyżej 12 t

2. Rodzaju zapłonu – PI to samochody o zapłonie iskrowym (napędzane benzyną), CI to samochody o zapłonie samoczynnym (tzw. diesle).

Zgodnie z siódmą wersją rozporządzenia w sprawie homologacji pojazdów samochody kategorii M1 będą musiały spełniać następujące dopuszczalne wartości emisji spalin:

• samochody benzynowe (PI) – tlenek węgla – 1 000 mg/km, tlenki azotu – 60 mg/km, cząstki stałe – masa 4,5 mg/km, 6*10¹¹ cząstek/km;
• samochody z silnikiem Diesla (PI) – tlenek węgla – 500 mg/km, tlenki azotu – 80 mg/km, cząstki stałe – masa 4,5 mg/km, PM10 - 6*10¹¹ cząstek/km.

W rozporządzeniu¹⁾ wprowadzającym Euro 7 zwrócono uwagę na szacunki – emisje cząstek stałych z opon są największym źródłem mikrodrobin plastiku uwalnianych do środowiska. W związku z tym uzyskanie homologacji dla opon będzie warunkowane spełnieniem wytycznych normy. W rozporządzeniu nie określono dopuszczalnych wartości. Powinny one zostać określone przez grupę roboczą WP.29 pracującą przy Światowym Forum Porozumienia Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) na rzecz harmonizacji przepisów dotyczących pojazdów. Jeżeli WP.29 nie określi przepisów dotyczących dopuszczalnych wartości ścieralności opon w terminach określonych w rozporządzeniu to Komisja Europejska będzie odpowiedzialna za przyjęcie odpowiedniego aktu delegowanego. Dla opon stosowanych w samochodach osobowych (klasa ścieralności C₁) termin upływa 1 lipca 2026 r., dla klasy C₂ stosowanych w lekkich pojazdach dostawczych
1 kwietnia 2028 r., natomiast dla opon stosowanych w samochodach ciężarowych i użytkowych (klasa C₃) 1 kwietnia 2030 r. Dopuszczalne wartości ścieralności mają być podawane dla opon zwykłych, śniegowych i do zadań specjalnych w każdej klasie ścieralności.

Do emisji innych niż spaliny, poza cząstkami stałymi ze ścierania opon, zaliczono również cząstki stałe pochodzące ze ścierania się tarcz hamulcowych. Dopuszczalne wartości emisji zostały w Rozporządzeniu określone jedynie dla kategorii samochodów M₁ oraz N₁
i obowiązują do 31.12.2029 r. Emisje zostały uzależnione od rodzaju napędu i wynoszą:

• dla pojazdów elektrycznych (PEV) – 3 mg/km;
• dla pojazdów spalinowych (ICEV), hybrydowych pojazdów elektrycznych doładowywanych zewnętrznie (OVC-HEV), pojazdów zasilanych ogniwami paliwowymi (FCV), pojazdów hybrydowych z ogniwami paliwowymi (FCHV) – 7 mg/km.

Wyjątek stanowią samochody kategorii N₁ klasy III (do przewozu ładunków
o maksymalnej masie całkowitej od 1,735 t do 3,5 t, dla których ustalono dopuszczalne wartości emisji cząstek stałych z hamulców na poziomie 5 mg/km (samochody elektryczne) oraz 11 mg/km (pozostałe).

Dane środowiskowe pojazdów powinny być przez producentów udostępniane użytkownikom w postaci środowiskowego paszportu pojazdu – tzw. EVP. Ma on zawierać informacje o efektywności środowiskowej pojazdu, w tym o poziomie dopuszczalnych wartości emisji zanieczyszczeń, emisji CO₂, zużyciu paliwa czy energii elektrycznej. Ponadto ma zawierać informację o zasięgu pojazdu przy zasilaniu energią elektryczną i mocy silnika (również elektrycznego) oraz trwałości akumulatora.

Euro 7 określa również minimalne wymogi trwałości akumulatora w samochodach elektrycznych (PEV) oraz hybrydowych pojazdów elektrycznych doładowywanych zewnętrznie (OVC-HEV). Zarówno pojazdy elektryczne jak i OVC-HEV kategorii M1 powinny zachować minimalną wydajność akumulatora na poziomie 80% od rozpoczęcia eksploatacji do 5 lat lub 100 000 km oraz 72% przez okres od 5 do 8 lat (lub od 100 000 km do 160 000 km).

Źródła:

1. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1257 w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych i silników oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do takich pojazdów, w odniesieniu do emisji i trwałości akumulatora (Euro 7), zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/858 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009, rozporządzenie Komisji (UE) nr 582/2011, rozporządzenie Komisji (UE) 2017/1151, rozporządzenie Komisji (UE) 2017/2400 oraz rozporządzenie Komisji (UE) 2022/1362