Po śmierci kredytobiorcy jego spadkobiercy mogą spłacać kredyt w jego imieniu. Wszystko zależy od tego, czy zgodnie z Kodeksem cywilnym dziedziczą spadek wprost, wraz z długami.

Dwoje ludzi siedzi przy stole w kuchni, omawiając dokumenty, co może symbolizować temat dziedziczenia kredytu po rozwodzie lub śmierci współmałżonka; na pierwszym planie widoczne dokumenty i obrączki, co podkreśla kwestię praw i obowiązków związanych z dziedziczeniem kredytu.

Wraz ze spadkiem możesz odziedziczyć nie tylko majątek, ale też ewentualne długi. Przykładowo, otrzymać mieszkanie, a jednocześnie przejąć odpowiedzialność za zobowiązania spadkodawcy. Jeśli zmarły pozostawił po sobie niespłacony kredyt hipoteczny, dług automatycznie przechodzi na Ciebie i, jeżeli przyjmiesz spadek, będziesz musiał go spłacić.

Najważniejsze informacje o dziedziczeniu kredytu

  • W skład masy spadkowej wchodzą prawa i obowiązki majątkowe, w tym kredyt hipoteczny.
  • Masz 6 miesięcy na złożenie przed notariuszem lub w sądzie oświadczenia o odrzuceniu spadku.
  • Jeśli nie podejmiesz decyzji o odrzuceniu spadku, z mocy prawa przyjmujesz go z dobrodziejstwem inwentarza.
  • Po śmierci jednego z małżonków drugi małżonek wraz ze spadkobiercami musi spłacać raty po zmarłym.
  • Do odrzucenia spadku w imieniu małoletniego jest wymagana zgoda sądu rodzinnego.

Kto spłaca kredyt po śmierci kredytobiorcy i czy dług przechodzi na spadkobierców?

Po śmierci kredytobiorcy jego długi, w tym kredyt, przechodzą na spadkobierców. W pierwszej kolejności do spadku powoływane są osoby najbliższe, czyli małżonek, dzieci czy wnuki. Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego spadkobierca ma 6 miesięcy na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, licząc od dnia, w którym dowiedział się o powołaniu do spadku.

Jeśli kredyt był zaciągnięty wspólnie, na przykład przez męża i żonę, żyjący małżonek odpowiada za spłatę. Dług nie dzieli się na pół po śmierci jednej z osób. Bank nadal oczekuje wpłat zgodnie z harmonogramem.

Dziedziczenie kredytu – osoba w białej koszuli przekazuje kopertę nad dokumentami i młotkiem sędziowskim na biurku, symbolizując formalności prawne związane z dziedziczeniem zobowiązań finansowych po zmarłym.

Czy przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza przy kredycie to najbezpieczniejsza opcja?

Spadek z dobrodziejstwem inwentarza jest jednym ze sposobów na przyjęcie majątku po zmarłym. Według art. 1012 KC spadkobierca może:

  • przyjąć spadek bez ograniczenia odpowiedzialności za długi – tzw. przyjęcie proste,
  • przyjąć spadek z ograniczeniem odpowiedzialności za długi – tzw. przyjęcie z dobrodziejstwem inwentarza,
  • odrzucić spadek w całości.

Dziedziczenie z dobrodziejstwem inwentarza oznacza, że pokryjesz długi zmarłego tylko do kwoty odpowiadającej  wartości pozostawionego przez niego majątku.

Uwaga:

Jeśli nie złożysz oświadczenia przed sądem lub notariuszem w ciągu 6 miesięcy od otrzymania informacji o spadku, automatycznie przyjmujesz go z dobrodziejstwem inwentarza (zgodnie z art. 1015 KC).Wartość spadku ustalana jest przez sporządzenie spisu inwentarza albo wykazu inwentarza składanego przez spadkobiercę. Spis inwentarza sporządza komornik, a wykaz inwentarza może złożyć spadkobierca.

Przy przyjęciu wprost dostajesz w spadku zarówno majątek, jak i długi pozostawione przez zmarłego. Jeśli jest tam kredyt hipoteczny, musisz go spłacić w całości.

Rodzaj decyzji

Odpowiedzialność za dług

Ryzyko dla majątku

Formalności

Przyjęcie wprost

Pełna odpowiedzialność bez limitów

Bardzo wysokie –bank może prowadzić egzekucję z całego twojego majątku za cały dług pozostały do spłaty

Niewielkie, składasz jedno oświadczenie u notariusza

Z dobrodziejstwem inwentarza

Odpowiadasz wyłącznie do wartości majątku spadkowego, które dziedziczysz

Bank może prowadzić egzekucję z całego twojego majątku ale tylko co do kwoty odpowiadającej wartości nabytego przez ciebie spadku

Wymaga przygotowania dokładnego spisu inwentarza

Jak ubezpieczenie kredytu na wypadek śmierci kredytobiorcy wpływa na ostateczny dług?

Jeśli zmarły miał aktywną polisę na życie, ubezpieczyciel może w całości lub częściowo spłacić jego dług w banku. To zabezpieczenie, które chroni najbliższych. Aby uruchomić świadczenie z polisy, zwykle trzeba dostarczyć akt zgonu oraz dokumenty wymagane przez bank i ubezpieczyciela.

Uwaga:

Pieniądze z takiej polisy nie wpłyną na Twoje konto. Towarzystwo ubezpieczeniowe zrobi bezpośredni przelew do banku na podstawie cesji wierzytelności. Istnieją jednak wyłączenia odpowiedzialności. Jeśli zmarły popełnił samobójstwo lub zataił ciężką chorobę przewlekłą, firma może odmówić wypłaty środków.

Czy dzieci dziedziczą długi?

Wiek nie ma znaczenia przy dziedziczeniu. Małoletni dziedziczą kredyty w ten sam sposób co dorośli. Dlatego też tak ważne jest odrzucenie spadku, w którym są same długi, przez rodziców czy opiekunów prawnych.

Czy wiesz, że…

Jeśli dorośli odrzucają obciążony długami spadek, w kolejności dziedziczenia do spadku mogą zostać powołane także dzieci, a później na wnuki (zstępnych). Finanse dzieci podlegają w Polsce ochronie – rodzic nie może po prostu odrzucić spadku za swojego syna czy córkę. Takie działanie to według prawa przekroczenie zwykłego zarządu. Zgodnie z art. 101 KC bezwzględnie potrzebujesz prawomocnej zgody sądu rodzinnego.

Jakie ryzyko niesie odziedziczenie spadku po rodzicach bez majątku?

Brak reakcji w terminie 6 miesięcy nie oznacza obecnie prostego przyjęcia spadku bez ograniczeń. Jeżeli spadkobierca nie złoży oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, przyjmuje go z dobrodziejstwem inwentarza. Odpowiedzialność za długi jest wtedy ograniczona do wartości stanu czynnego spadku. Mimo to warto szybko ustalić skład majątku i zobowiązań, zwłaszcza gdy istnieje ryzyko zadłużenia.

Dziedziczenie kredytu hipotecznego – nowoczesny blok mieszkalny z balkonami, ilustrujący temat dziedziczenia kredytu po zmarłym właścicielu nieruchomości.

Kiedy odrzucenie spadku jest jedynym słusznym rozwiązaniem?

Jeśli wiesz, że zadłużenie zmarłego znacznie przekracza wartość pozostawionego majątku, odrzuć spadek w ciągu 6 miesięcy od dnia, w którym uzyskasz o nim informacje.

Uważaj, aby dług nie przeszedł na Twoje dzieci. Pamiętaj o kolejnym kroku prawnym – odrzuceniu spadku w imieniu małoletniego.

Jakie formalności obejmują dziedziczenie rachunku bankowego i zgłoszenie zgonu do banku?

Jeśli przyjmujesz spadek, a wiesz, że zmarły miał konta w banku, idź do danej placówki z jego aktem zgonu. Bank po otrzymaniu informacji o śmierci posiadacza rachunku wstrzymuje możliwość dysponowania środkami zgodnie z przepisami prawa bankowego. W tym samym momencie tracą ważność wszystkie pełnomocnictwa.

Aby bank udostępnił Ci informacje o koncie, musisz dostarczyć:

  • akt poświadczenia dziedziczenia wydany przez notariusza,
  • prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Na podstawie art. 55 Prawa bankowego bank może wypłacić środki na pokrycie kosztów pogrzebu. Pokaż w oddziale opłacone faktury z zakładu pogrzebowego, a dostaniesz zwrot wydatków do wysokości środków dostępnych na rachunku. Ta kwota nie wejdzie w skład spadku.

Przykład z życia:

Pan Marek dziedziczył w przekonaniu, że ojciec zostawił mu tylko stary samochód i niewielką ilość gotówki. Nie poszedł do notariusza i po upływie 6 miesięcy, zgodnie z art. 1015 Kodeksu cywilnego, automatycznie przyjął spadek z dobrodziejstwem inwentarza. Kiedy bank wysłał wezwanie do zapłaty raty kredytu gotówkowego, o którym nikt nie wiedział, musiał spłacić dług tylko do wartości tego starego auta.

Jak krok po kroku przeprowadzić dziedziczenie kredytu hipotecznego?

Masz ustawowe 6 miesięcy na zrealizowanie wszystkich formalności:

  • Przekaż akt zgonu do towarzystwa ubezpieczeniowego.
  • Idź do banku, doręcz akt zgonu i zażądaj blokady rachunków zmarłego.
  • Ustal zobowiązania zmarłego na podstawie dokumentów, korespondencji bankowej i informacji uzyskanych od uprawnionych instytucji i odwiedź Centralną Informację o Rachunkach.
  • Udaj się do notariusza i odbierz akt poświadczenia dziedziczenia.

Skontaktuj się z bankiem w sprawie aneksu i nowego harmonogramu spłaty kredytu.

Nie zawsze odrzucenie spadku z kredytem hipotecznym to najlepsza decyzja. Jeśli dług nie jest duży, a zmarły pozostawił na rachunkach pieniądze, przelicz, co się bardziej opłaca.

W przypadku gdy spadek obejmuje nieruchomość, a kredyt jest znacznie niższy w porównaniu do jej wartości, lepiej go spłacić.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o dziedziczenie kredytu

Kto odpowiada za spłatę kredytu po śmierci kredytobiorcy?

Odpowiadają wszyscy spadkobiercy, którzy przyjęli pozostawiony spadek. Zgodnie z art. 922 KC dług jest częścią masy spadkowej. Dopóki majątek nie zostanie trwale podzielony, krewni spłacają zobowiązanie wobec banku solidarnie.

Czy bank może zająć mój majątek osobisty za długi zmarłych rodziców?

Może,  ale jeśli przyjęcie spadku nastąpi z dobrodziejstwem inwentarza, odpowiadasz wówczas za długi spadkodawcy tylko do wysokości pozostawionego przez niego majątku, a nie za cały pozostały do spłaty dług.Co zrobić, gdy ubezpieczenie kredytu nie pokryje całego zadłużenia?

Resztę zadłużenia musisz spłacić ze swoich środków. Towarzystwa ubezpieczeniowe mogą odmówić pokrycia kredytu z ubezpieczenia, powołując się na wyłączenia odpowiedzialności z OWU.

Czy śmierć współmałżonka zwalnia drugą stronę z obowiązku spłaty rat?

Nie. Śmierć jednego z kredytobiorców nie anuluje konieczności spłaty. Z uwagi na solidarną odpowiedzialność, wdowiec albo wdowa musi przelewać co miesiąc ratę zgodnie z harmonogramem.

Jakie formalności należy załatwić w banku po śmierci bliskiej osoby?

Dostarcz do banku odpis aktu zgonu. Następnie przekaż postanowienie sądowe albo akt poświadczenia dziedziczenia od notariusza. Na tej podstawie podpiszesz aneks i zyskasz prawo do dysponowania majątkiem zmarłego.

*Podana informacja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego.


Źródła:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 Nr 16 poz. 93)
  2. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. 1997 Nr 140 poz. 939)
  3. https://www.bik.pl/poradnik-bik/splata-kredytu-po-smierci-wspolmalzonka

Artykuł został opracowany we współpracy z:

  • Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    adwokat z ponad 10-letnim stażem w prowadzeniu własnej Kancelarii Adwokackiej. Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego oraz Universidad de Zaragoza w Hiszpanii.
    Doświadczenie zawodowe budowała w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od 2012 roku doradza klientom, a od 2015 roku zarządza Kancelarią Adwokacką Walkiewicz & Pełczyńska