Jak oszczędzać pieniądze?

Mężczyzna wrzucający monetę do małej, białej świnki skarbonki trzymanej w dłoniach, budowanie nawyku oszczędzania i finanse osobiste

Najłatwiej zacząć oszczędzanie od niewielkich, regularnych kwot. Ustaw przelew na 50–100 zł w dniu wypłaty i stopniowo buduj rezerwę na nieprzewidziane wydatki. Co piąty Polak nie ma żadnych oszczędności, a 17% ma odłożone najwyżej na miesiąc życia (KRD 2025). Sprawdź, gdzie możesz szukać oszczędności w domowym budżecie i jak odkładać pieniądze.

Najważniejsze informacje o tym, jak oszczędzać pieniądze

  • Ustaw automatyczny przelew na oszczędności w dniu wypłaty.
  • Zacznij oszczędzanie od drobnych kwot – podstawą jest regularność.
  • Zbuduj poduszkę finansową wystarczającą na 3-6 miesięcy życia.
  • Reguła 50/30/20 pozwala na uporządkowanie budżetu – 50% na obowiązkowe wydatki i opłaty, 30% na zachcianki i dodatkowe koszty, a 20% na oszczędzanie.
  • Regułę planowania budżetu możesz dowolnie modyfikować, np. w proporcjach 70/20/10 lub 80/15/5.
  • Przejrzyj wyciągi z ostatnich miesięcy, aby ustalić, które wydatki są zbędne.
  • Rezerwę na nagłe wydatki trzymaj na koncie oszczędnościowym z dogodnymi warunkami wypłat.
  • Pieniądze na kontach i lokatach chroni Bankowy Fundusz Gwarancyjny do równowartości 100 000 euro w jednym banku na jedną osobę.

Jak oszczędzać pieniądze przy małych zarobkach?

Przy małych zarobkach oszczędzanie jest jak najbardziej możliwe i w tym przypadku świetnie sprawdza się reguła 50/30/20:

50% dochodów przeznacz na niezbędne wydatki – np. czynsz za mieszkanie, zakupy spożywcze, rachunki, koszty leczenia i transport.

  • 30% dochodów przeznacz na wydatki uznaniowe – np. wyjścia do kina i restauracji, podróże, hobby czy zakup elektroniki. W tej kategorii uwzględnij też inne wydatki, które nie są niezbędne do codziennego funkcjonowania.
  • 20% dochodów na oszczędności – przelewane np. na konto oszczędnościowe, lokatę.

Jeśli masz wysokie koszty stałe albo niskie lub nieregularne zarobki, dostosuj zasadę i strukturę wydatków do swoich możliwości.

Dopasuj podział pensji do swoich kosztów i odkładaj choćby 5–10% zamiast 20%. Klasyczna reguła 50/30/20 zakłada, że na potrzeby, takie jak czynsz, rachunki i jedzenie, wystarczy połowa dochodu. Przy płacy minimalnej to zwykle nierealne.

Płaca minimalna w 2026 roku to 4 806 zł brutto, czyli około 3 606 zł na rękę. Tak wygląda podział tej kwoty w trzech modelach:

Sposób podziału budżetu

Potrzeby

Przyjemności

Oszczędności

50/30/20

1 803 zł

1 082 zł

721 zł

70/20/10

2 524 zł

721 zł

361 zł

80/15/5

2 885 zł

541 zł

180 zł

Model 80/15/5 to dobry start, gdy same opłaty stałe pochłaniają większość pensji. Odłożenie 180 zł miesięcznie wystarczy, aby w ciągu pół roku zebrać ponad 1 000 zł.

Zobacz przykład:

Pani Katarzyna zarabiała pensję minimalną i uważała, że przy jej dochodach odkładanie pieniędzy jest niemożliwe. Ponieważ nie miała oszczędności, kupowała małe opakowania podstawowych produktów, które w przeliczeniu na kilogram lub litr były droższe. Na pilne naprawy musiała zaciągać pożyczki. W końcu postanowiła coś zmienić. Zastosowała zmodyfikowaną zasadę planowania budżetu: 80% – na obowiązkowe wydatki, 15% – na przyjemności, a 5% – na oszczędzanie. Po kilku miesiącach zgromadziła 1 000 złotych mini-bufora awaryjnego i przy kolejnej awarii nie musiała brać pożyczki.

Wektorowa ilustracja budynku banku z portfelem, symbolem procentu oraz postaciami trzymającymi monety, koncepcja nowoczesnej bankowości i zarządzania budżetem domowym.

Jak oszczędzać pieniądze każdego miesiąca?

Pierwszym krokiem do regularnego oszczędzania może być przegląd wyciągów z ostatnich 3 miesięcy. Zwróć uwagę, na co wydajesz pieniądze i kiedy. W poszukiwaniu zbędnych wydatków szukaj na wyciągach:

  • Opłat za subskrypcję – niewykluczone, że płacisz za coś, czego nie używasz i bez problemu możesz z tego zrezygnować;
  • Drobne zakupy – kawa na mieście, przekąski czy lunch kupowany poza domem mogą łącznie kosztować sporo w skali miesiąca.

Zobacz przykład:

Pan Michał był przekonany, że szybko wydaje wynagrodzenie z powodu inflacji i wysokich cen w sklepach. Rzetelna analiza historii rachunku z ostatnich trzech miesięcy ujawniła jednak cztery zapomniane opłaty abonamentowe oraz częste, drobne zakupy przekąsek podczas powrotów z pracy, które łącznie pochłaniały ponad trzysta złotych miesięcznie. Wyłączenie zbędnych usług i wprowadzenie listy zakupów pozwoliło wygospodarować oszczędności.

Uwaga:

Jeśli Twoje dochody są nieregularne, planuj wydatki na podstawie niższej, typowej kwoty wpływów. Gdy zarobisz więcej, przeznacz część nadwyżki na oszczędności.

Skuteczne sposoby, jak odkładać pieniądze w domu

Sprawdź rachunki i umowy, aby ustalić, czy możesz obniżyć stałe wydatki. Być może warto zmienić taryfę za prąd lub zrezygnować z niepotrzebnego pakietu telewizyjnego. Możesz też sprawdzić, czy przysługują Ci dodatki lub ulgi:

  • dodatek mieszkaniowy – prawo do dodatku zależy od dochodu i metrażu mieszkania,
  • ulgi i zwolnienia podatkowe – np. ulga na dziecko lub ulga dla młodych, czyli zwolnienie z PIT dla osób, które nie ukończyły 26 lat i spełniają ustawowe warunki.

Aby obniżyć rachunki bez dużych inwestycji:

  • Wyłączaj z gniazdka urządzenia, które nie muszą pozostawać w trybie czuwania.
  • Pierz w pralce przy pełnym bębnie i zmywaj w zmywarce przy pełnym załadunku.
  • Sprawdź taryfę za prąd i porównaj ją ze swoim zużyciem.
  • Przed końcem umowy na telefon lub internet porównaj dostępne oferty i zapytaj obecnego dostawcę o lepsze warunki. W przypadku ubezpieczenia sprawdź również zakres ochrony, a nie tylko cenę.

Jak oszczędzać pieniądze na jedzeniu bez pogorszenia jakości diety?

Planuj posiłki na cały tydzień i rób zakupy według listy. Dzięki temu łatwiej unikniesz kupowania produktów, których nie wykorzystasz:

  1. Sprawdź, co masz w lodówce i szafkach, zanim zaplanujesz menu.
  2. Zapisz posiłki na 7 dni i zrób na ich podstawie listę zakupów.
  3. Przygotowuj większe porcje potraw, które możesz bezpiecznie przechowywać i odgrzewać przez kolejne dni.
  4. Wybieraj warzywa sezonowe i mrożone. Mrożonki mogą zachowywać zbliżoną wartość odżywczą do świeżych warzyw, a poza sezonem często są wygodnym i ekonomicznym wyborem.

Ciekawostka:

Według Państwowego Instytutu Badawczego przeciętna polska rodzina wyrzuca nawet 165 kg żywności rocznie. Planuj zakupy na podstawie posiłków i zapasów w domu, aby ograniczyć marnowanie jedzenia.

Gdzie oszczędzać pieniądze?

Pieniądze na nagłe wydatki trzymaj na łatwo dostępnym koncie oszczędnościowym. Jeśli masz już odpowiednią rezerwę, część nadwyżki możesz przeznaczyć na lokatę lub obligacje skarbowe, dopasowując termin oszczędzania do swoich potrzeb.


Konto oszczędnościowe

Lokata

Obligacje skarbowe

Dostęp do pieniędzy

od ręki, zwykle pierwsza wypłata w miesiącu jest bezpłatna

gdy zerwiesz lokatę przed czasem, zwykle tracisz odsetki

po terminie wykupu; wcześniej płacisz opłatę za wcześniejszy wykup

Próg wejścia

niski, od kilku złotych

zależy od oferty, często od kilkuset zł

100 zł za jedną obligację

Ochrona przed inflacją

oprocentowanie zmienne, może się zmienić

oprocentowanie stałe przez cały okres

obligacje 4- i 10-letnie mają oprocentowanie powiązane z inflacją

Podatek Belki (19%)

tak

tak

tak

Gwarancja BFG

tak

tak

nie dotyczy, emitentem jest Skarb Państwa

Jeśli odkładasz pieniądze na nagłe sytuacje i chcesz mieć do nich dostęp w każdej chwili, sprawdź rodzaje kont oszczędnościowych. Nie pobieramy opłaty za otwarcie i prowadzenie rachunku, a wypłata środków nie oznacza utraty naliczonych odsetek. Sprawdź jednak aktualną taryfę opłat, ponieważ kolejne wypłaty lub przelewy w miesiącu mogą być płatne.

Gdy masz już konto i wolne środki, sprawdź rodzaje lokat terminowych BOŚ Banku. Wybierasz tam okres oszczędzania i znasz oprocentowanie na cały ten czas.

Czy wiesz, że…

Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) chroni Twoje środki do równowartości 100 000 euro na jedną osobę w jednym banku. Limit liczy się dla wszystkich Twoich pieniędzy łącznie, razem z odsetkami.

Grafika różowej skarbonki świnki z wpadającymi do niej złotymi monetami oraz napisem SAVE MONEY, symbolika lokat bankowych i bezpiecznego pomnażania środków.

Jak oszczędzać, nie rezygnując ze wszystkich przyjemności?

Zaplanuj w budżecie również wydatki na przyjemności. Jeśli całkowicie z nich zrezygnujesz, trudniej będzie Ci utrzymać nowe nawyki. Pomóc mogą dwie proste zasady:

  • Zasada 48 godzin – przed zakupem nieplanowanej rzeczy odczekaj dwa dni. Dzięki temu łatwiej ocenisz, czy naprawdę jej potrzebujesz.
  • Usuń zapisane karty ze sklepów internetowych – konieczność ponownego wpisania danych może dać Ci więcej czasu na zastanowienie się nad zakupem.

FAQ

Jak zacząć oszczędzać pieniądze przy niskich dochodach?

Zacznij od niewielkiej kwoty, np. 50 zł miesięcznie, jeśli pozwala Ci na to budżet. Możesz zastosować podział 80/15/5, czyli przeznaczać 80% dochodu na potrzeby, 15% na wydatki uznaniowe i 5% na oszczędności. Zwiększaj odkładaną kwotę, gdy pozwolą Ci na to dochody.

Na czym polega zasada 50/30/20?

Reguła 50/30/20 zakłada, że 50% dochodu przeznaczasz na podstawowe potrzeby, 30% na wydatki uznaniowe, a 20% na oszczędności. To punkt wyjścia do planowania budżetu, a nie sztywny obowiązek.

Czym różni się mini-bufor od poduszki finansowej?

Mini-bufor to niewielka rezerwa, np. 1000–2000 zł, na nieprzewidziane wydatki. Poduszka finansowa powinna wystarczyć na pokrycie kilku miesięcy kosztów życia, np. od 3 do 6 miesięcy, w razie utraty dochodu.

Czy lepiej najpierw spłacić długi, czy gromadzić oszczędności?

Jeśli masz zadłużenie, rozważ zbudowanie niewielkiej rezerwy na nagłe wydatki i jednoczesną spłatę długów. Priorytetem powinny być zobowiązania o wysokim oprocentowaniu. Dzięki rezerwie łatwiej unikniesz zaciągania kolejnych pożyczek w razie nieprzewidzianych wydatków.

Gdzie trzymać oszczędności, żeby mieć do nich stały dostęp?

Rezerwę na nagłe wydatki warto trzymać na koncie oszczędnościowym. Sprawdź jednak opłaty za wypłaty i przelewy oraz warunki oprocentowania. Środki na rachunkach objętych gwarancjami BFG są chronione do równowartości 100 000 euro na osobę w jednym banku.


Źródła:

  1. Krajowy Rejestr Długów KRD, Zadłużenie Polaków jest stabilne, ale co piąty z nas nie ma żadnych oszczędności, URL: https://krd.pl/centrum-prasowe/informacje-prasowe/2025/zadluzenie-polakow-jest-stabilne-ale-co-piaty-z-n, (dostęp: 8.10.2026)
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r., URL: https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/wysokosc-minimalnego-wynagrodzenia-za-prace-oraz-wysokosc-minimalnej-22178307, (dostęp: 8.10.2026)
  3. Bankowy Fundusz Gwarancyjny BFG, Co jest objęte gwarancjami BFG? URL: https://bfg.pl/gwarantowanie-depozytow/sprawdz-co-gwarantujemy/ , (dostęp: 8.10.2026)
  4. Instytut Ochrony Środowiska – PIB, „Statystyczna polska rodzina wyrzuca nawet 165 kg żywności rocznie”, 2026, URL: https://ios.edu.pl/wp-content/uploads/2026/03/ios-pib-wielkanoc-bez-marnowania-statystyczna-polska-rodzina-wyrzuca-nawet-165-kg-zywnosci-rocznie.docx, (dostęp: 8.10.2026)
  5. GUS, Budżet gospodarstw domowych w 2025 roku, URL: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2025-r-%2C9%2C24.html, (dostęp: 8.10.2026)
  6. Obligacje skarbowe – oferta Ministerstwa Finansów, URL: obligacjeskarbowe.pl, (dostęp: 8.10.2026)

Artykuł został opracowany we współpracy z:

  • Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    adwokat z ponad 10-letnim stażem w prowadzeniu własnej Kancelarii Adwokackiej. Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego oraz Universidad de Zaragoza w Hiszpanii.
    Doświadczenie zawodowe budowała w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od 2012 roku doradza klientom, a od 2015 roku zarządza Kancelarią Adwokacką Walkiewicz & Pełczyńska