Bankowy tytuł egzekucyjny: przekształcenia, przepisy i praktyczne przykłady

Bankowy tytuł egzekucyjny, w skrócie BTE, pozwalał na szybkie i skuteczne odzyskiwanie długów bankowych. Zlikwidowano go na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Sprawdź, jak funkcjonował i co właściwie zastąpiło go w praktyce windykacji długów w polskich bankach.

Najważniejsze informacje o bankowym tytule egzekucyjnym

Historia bankowego tytułu egzekucyjnego

Bankowy tytuł egzekucyjny to narzędzie, które pozwalało polskim bankom prowadzić skuteczną egzekucję niespłaconych zobowiązań kredytowych . Taki dokument musiał zawierać:

• pieczęć banku,
• podpisy osób uprawnionych do działania w imieniu banku,
• określenie banku, który go wystawił i na rzecz którego prowadzona była egzekucja,
• dane osoby, która jest dłużnikiem,
• wysokość zobowiązania, wraz z odsetkami i terminami ich płatności,
• datę wystawienia,
• określenie, z jakiego produktu wynika zadłużenie,
• wzmiankę o wymagalności dochodzonego roszczenia.

Funkcjonalność i działanie bankowego tytułu egzekucyjnego

BTE był podstawą prowadzenia egzekucji, po nadaniu mu przez sąd klauzuli wykonalności, wyłącznie przeciwko osobie, która:

• korzystała z oferty banku
• złożyła pisemne oświadczenie o poddaniu się egzekucji.

Podpisując umowę kredytową, klient często składał również oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji na wypadek, gdyby przestał spłacać zobowiązanie.

Bank miał przewagę nad klientem – dłużnikiem, który dowiadywał się o prowadzonych działaniach, dopiero kiedy kontaktował się z nim komornik.

Przekształcanie BTE w tytuł wykonawczy po uzyskaniu klauzuli wykonalności

BTE wydany przez bank stawał się podstawą do szybkiego odzyskiwania długów. Sądy właściwie automatycznie nadawały taką klauzulę. To umożliwiało komornikom rozpoczęcie ściągania długów.

Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 2015 roku i likwidacja BTE

W dniu 14 kwietnia 2015 roku Trybunał Konstytucyjny RP rozpoznał sprawę dotyczącą przepisów, które umożliwiały wystawianie bankowych tytułów egzekucyjnych. Orzekł niezgodność BTE z Konstytucją RP. Wskazał, że tytuł egzekucyjny banku stanowił przywilej przewidziany wyłącznie dla banków, a to rażąco naruszało zasadę równego traktowania.

Bankowy tytuł egzekucyjny utracił moc prawną od 1 sierpnia 2016 roku. Tym samym banki straciły przywilej zapewniający im prowadzenie niejednokrotnie bezprawnej windykacji bankowej, przed którą konsument nie był w stanie się bronić.

Skutki zniesienia bankowego tytułu egzekucyjnego

Kiedy w 2015 roku TK uznał BTE za niezgodny z konstytucją, wciąż mogły być prowadzone postępowania wszczęte wcześniej za jego pośrednictwem. Z tego względu egzekucje nadal mogą pozostawać aktywne.

Zniesienie BTE i brak możliwości wystawiania przez banki takich tytułów egzekucyjnych spowodował konieczność korzystania ze standardowego postępowania sądowego.

Możliwości obrony przed egzekucją z BTE

Choć BTE stracił już moc prawną, to jednak dłużnicy mogli przez długi czas spotykać się z konsekwencjami wcześniej wystawionych tego rodzaju dokumentów. Przed odzyskiwaniem długów na mocy BTE można było się bronić. Należało przy tym:

• Sprawdzić prawidłowość wystawionych dokumentów – częste były błędy proceduralne.
• Złożyć zażalenie lub powództwo przeciwegzekucyjne – dłużnik miał prawo do złożenia zażalenia na nadanie przez sąd BTE klauzuli wykonalności.
• Podjąć współpracę z prawnikiem – by podważyć BTE, potrzebna była najczęściej pomoc prawnika.

Jeśli nie było żadnych podstaw do uchylenia BTE, dłużnik nie miał możliwości obrony.

Terminy przedawnienia i obecne przepisy

Bankowy tytuł egzekucyjny mógł się przedawnić. Nie było to orzeczenie sądu, więc okres przedawnienia wynosił 3 lata. Niemniej, jeśli bank wystąpił po wydaniu BTE z wnioskiem do sądu o nadanie klauzuli wykonalności bądź skierował sprawę do komornika, bieg przedawnienia rozpoczynał się na nowo w momencie zakończenia postępowania.

Różnice między tytułem egzekucyjnym a tytułem wykonawczym

Bankowy tytuł egzekucyjny był wystawiany przez banki i stanowił podstawę wszczynania egzekucji po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd. Natomiast tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym i jednocześnie podstawą do prowadzenia egzekucji komorniczej.

Składa się z tytułu egzekucyjnego z klauzulą wykonalności. Takim tytułem egzekucyjnym mogą być:

• prawomocny wyrok sądu – orzeczenie prawomocne,
• orzeczenie referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu,
• wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed takim sądem,
• nakaz zapłaty.

Aby go uzyskać wierzyciel, np. obecnie również bank, musi najpierw pozwać dłużnika do sądu.

Sekcja Q&A – Najczęściej zadawane pytania o bankowy tytuł egzekucyjny

Kiedy przedawniał się bankowy tytuł egzekucyjny?

Bankowy tytuł egzekucyjny przedawniał się zgodnie z ogólnymi przepisami Kodeksu cywilnego. Okres ten wynosił zwykle trzy lata dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą. Jednak przedawnienie można było przerwać.

Co to znaczy tytuł egzekucyjny?

Tytuł egzekucyjny to dokument, który potwierdza istnienie długu i pozwala na wszczęcie egzekucji.

*Podana informacja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego

Źródła:

https://palestra.pl/pl/czasopismo/wydanie/7-8-2016/artykul/bankowego-tytulu-egzekucyjnego-zycie-po-zyciu