Aneks do umowy - definicja, elementy i najczęstsze zastosowania w praktyce

Spotkanie biznesowe, podczas którego trzech ludzi podpisuje i omawia aneks do umowy, dwie osoby podają sobie ręce na znak porozumienia przy stole z dokumentami, optymistyczna atmosfera, współpraca i negocjacje.

Masz umowę np. kredytową z bankiem? Czasami potrzebna jest w niej zmiana i wtedy musisz podpisać aneks. Na czym to polega i jakie przepisy go regulują?

Najważniejsze informacje o aneksie do umowy

  • Aneks do umowy kredytowej to sposób na zmianę jej warunków.
  • Forma aneksu musi być co najmniej taka sama jak forma zawartej umowy pierwotnej.
  • Zawierane są m.in. aneksy do umowy kredytowej, umowy o pracę, umów handlowych czy umów najmu.

Biznesmen pracuje przy biurku, sporządzając aneks do umowy, obok laptop, notatnik, kalkulator i okulary – nowoczesne technologie wspierające zarządzanie dokumentami.

Czym jest aneks do umowy? Definicja i zastosowanie prawne

Aneks do umowy zmienia jej postanowienia. Pozwala stronom na wprowadzenie modyfikacji bez konieczności sporządzania dokumentu zupełnie od podstaw.

Aneks nie powoduje, że umowa traci ważność. To uzupełnienie kontraktu lub zmiana co najmniej niektórych jego postanowień, w wyraźnie oznaczonym zakresie.

Podstawą prawną zawierania aneksów i zmiany warunków umowy jest Kodeks cywilny i ustawy szczególne, jak Kodeks Pracy.

Różnica między aneksem a nową umową

Aneks jako dodatek do umowy czy jej rozszerzenie nie może funkcjonować samodzielnie, a jedynie w powiązaniu z nią. Należy go postrzegać jako dokument aktualizujący, formę korekty, a nigdy jako zupełnie odrębny kontrakt.

Forma aneksu - dlaczego musi odpowiadać umowie pierwotnej

Zawierany aneks powinien mieć co najmniej taką samą formę, jak umowa pierwotna, np. pisemną.

Do czego stosowany jest aneks do umowy?

Aneks może dotyczyć zmian w różnym zakresie. Między innymi mogą to być:

  • drobne korekty redakcyjne – np. poprawa literówek,
  • zmiana istotnych warunków współpracy.

Uwaga!

Aneks nie może zmienić umowy tak, że będzie ona naruszać obowiązujące przepisy, nawet jeśli obie jej strony wyrażą zgodę na jego treść.

Elementy poprawnego aneksu do umowy - praktyczny przewodnik jak sporządzić aneks do umowy

Aneks do umowy musi być jednoznaczny i nie pozostawiać pola do swobodnych interpretacji. Powinien być precyzyjny, a jego treść nie może być sprzeczna z treścią umowy głównej.

Nie ma jednego, sztywnego wzoru aneksu do umowy. Jednak każde takie pismo powinno zawierać określone elementy formalne. W przeciwnym wypadku taki załącznik może być uznany za  nieważny. Do takich elementów zalicza się:

  • oznaczenie stron umowy,
  • data i miejsce sporządzenia aneksu,
  • oznaczenie umowy, do której aneks się odnosi,
  • wyraźne wskazanie, jakie postanowienia ulegają zmianie,
  • nowe brzmienie wskazanych fragmentów umowy,
  • klauzula, która potwierdza, że pozostałe postanowienia umowy się nie zmieniają,
  • czytelne podpisy obu stron, wraz ze wskazaniem daty ich złożenia.

Najczęstsze rodzaje aneksów do umów w praktyce

Modyfikacja na bazie aneksu może dotyczyć niemal każdego rodzaju porozumienia. Jednak, aby zawrzeć aneks, umowa musi być w trakcie realizacji, nie może być już wykonana w całości albo rozwiązana.

Najczęściej aneks zawiera się w przypadku:

  • umów o pracę,
  • umów kredytowych, w tym okredyt hipoteczny,
  • umów cywilnych, jak umowa najmu, umowa zlecenia, umowa o dzieło,
  • umów spółki,
  • umów najmu lokalu użytkowego lub mieszkalnego,
  • umów dotyczących nawiązywania współpracy handlowej.

Aneks do umowy o pracę - zmiana warunków zatrudnienia

Aneks jako załącznik do umowy o pracę pozwala na zmianę m.in.:

  • wysokości wynagrodzenia,
  • sposobu rozliczenia z pracodawcą,
  • wymiaru etatu,
  • miejsca pracy,
  • zajmowanego stanowiska,
  • zakresu wykonywanej pracy.

Możliwość zawierania aneksów do umowy o pracę ujmuje art. 29 Kodeksu pracy. Zmiana warunków zatrudnienia wymaga zgody pracodawcy i pracownika. By zmienić zasady umowy zaoferowane przez szefa, pracownik musi wyrazić zgodę. Jeśli ich nie akceptuje, nie musi podpisywać aneksu, ale prawdopodobnie otrzyma wypowiedzenie umowy.

Zobacz przykład:

Pan Krzysztof pracował na umowę o pracę na pełen etat, ale po narodzinach dziecka chciał zmniejszyć wymiar czasu pracy. Zamiast rozwiązywać dotychczasową umowę, wraz z pracodawcą przygotowali aneks zmieniający wymiar etatu na 3/4 oraz dostosowujący godziny pracy i wynagrodzenie. Pan Krzysztof zachował ciągłość zatrudnienia, a wszystkie inne warunki umowy pozostały bez zmian.

Aneks do umowy kredytu - modyfikacja warunków spłaty

W przypadku umów kredytowych zawieranych z bankami aneks sporządza się, aby zmienić m.in.:

  • harmonogram spłaty,
  • rodzaj zabezpieczenia,
  • sposób naliczania odsetek,
  • walutę kredytowania.

Sprawdź przykład:

Pani Anna zaciągnęła kredyt hipoteczny w 2020 roku. Po pięciu latach regularnej spłaty jej sytuacja finansowa diametralnie się poprawiła, dzięki czemu była w stanie spłacić znaczną część pożyczonej kwoty. W banku dowiedziała się, że może to zrobić z jednoczesną zmianą harmonogramu spłaty i skróceniem okresu kredytowania. Wymagało to podpisania aneksu do umowy kredytowej.

Spotkanie biznesowe, podczas którego trzech ludzi podpisuje i omawia aneks do umowy, dwie osoby podają sobie ręce na znak porozumienia przy stole z dokumentami, optymistyczna atmosfera, współpraca i negocjacje.

Aneks do umowy najmu - aktualizacja warunków

Aneks do umowy najmu pozwoli na zmianę zakresu obowiązków najemcy, terminu płatności czynszu czy ponoszenia odpowiedzialności za szkody powstałe w mieszkaniu. Można w ten sposób zmodyfikować wysokość czynszu czy czas trwania umowy.

Zapoznaj się z przykładem:

Pani Monika podpisała umowę najmu mieszkania na rok, ale po 6 miesiącach otrzymała propozycję pracy w innym mieście. Zamiast ryzykować karę za zerwanie umowy, skontaktowała się z właścicielem i wspólnie przygotowali aneks do umowy, który pozwolił na wcześniejsze rozwiązanie najmu z dwumiesięcznym okresem wypowiedzenia. Dzięki prawidłowo sporządzonemu aneksowi Pani Monika uniknęła konfliktu i dodatkowych kosztów.

Aneks do umowy spółki i umowy handlowej

W przypadku umowy spółki i umów handlowych można dostosować warunki logistyczne, zmienić warunki płatności, dokonać modyfikacji wielkości udziałów czy sposobu reprezentacji spółki. To tylko kilka przykładów modyfikacji, takich jak rozszerzanie lub zawężanie zakresu umowy oraz zmiana jej warunków.

Zerknij na przykład:

Strony umowy o współpracy handlowej zauważyły, że pierwotnie ustalone terminy dostaw nie odpowiadają rzeczywistym możliwościom logistycznym. Zamiast narażać się na kary umowne za opóźnienia, zdecydowały się na sporządzenie aneksu do umowy, wydłużając czas realizacji zamówień o 7 dni roboczych i doprecyzowując procedurę zgłaszania opóźnień. Wprowadzone zmiany pozwoliły na realistyczne planowanie procesów biznesowych i uniknięcie niepotrzebnych napięć między partnerami.

Czego nie zmieni aneks do umowy?

Nie wszystkie zmiany w zawieranych umowach da się wprowadzać na podstawie aneksów. Nie ma możliwości, by na jego podstawie m.in.:

  • zmienić formę umowy na mniej korzystną, np. umowę o pracę na umowę zlecenia, umowy najmu na umowę sprzedaży
  • wprowadzić zapisy sprzeczne z przepisami, np: zmieniać warunki zatrudnienia tak, że pracownik będzie zarabiać na pełny etat mniej, niż wynosi najniższa krajowa,

Najczęstsze pytania o aneksy do umów

Co to znaczy aneksować umowę?

Aneksowanie umowy oznacza modyfikację jej postanowień i wprowadzanie do niej pewnych zmian lub uzupełnień.

Kiedy można zrobić aneks do umowy?Aneks do umowy można przygotować w każdym momencie trwania stosunku prawnego. Umowa musi być ważna i nie może być już wcześniej wypowiedziana lub wykonana.

Czy aneks można sporządzić ustnie?Aneks można sporządzić ustnie tylko wtedy, gdy sama umowa podstawowa została zawarta w takiej formie i przepisy nie wymagają formy szczególnej.

*Podana informacja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego


Źródła:

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640160093/U/D19640093Lj.pdf

https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19740240141/U/D19740141Lj.pdf

Artykuł został opracowany we współpracy z:

  • Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    adwokat z ponad 10-letnim stażem w prowadzeniu własnej Kancelarii Adwokackiej. Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego oraz Universidad de Zaragoza w Hiszpanii.
    Doświadczenie zawodowe budowała w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od 2012 roku doradza klientom, a od 2015 roku zarządza Kancelarią Adwokacką Walkiewicz & Pełczyńska