Biometria to zaawansowana technologia rozpoznawania osób na podstawie cech fizycznych i behawioralnych. Wykorzystuje się ją w wielu sferach naszego życia, również w bankowości. Sprawdź, w jaki sposób rozpoznawanie twarzy czy skanowanie linii papilarnych może zabezpieczyć Twoje finanse.
Najważniejsze informacje na temat biometrii
|
Czym jest biometria? Definicja i podstawowe pojęcia
Biometria to zbiór szeroko rozumianych cech ludzkiego ciała, które pozwalają na potwierdzenie tożsamości człowieka. Słowo to pochodzi od greckiego „bio”, które należy tłumaczyć jako „żywy, życie, procesy życiowe”.
Co ciekawe, biometria nie jest nową metodą. Już w Babilonii, około 500 roku przed naszą erą biznesmeni protokołowali swoje transakcje przy użyciu odcisków palca na glinianych tabliczkach. Podobnie robili chińscy kupcy. Natomiast jaskiniowcy ponad 30 tysięcy lat temu oznaczali swoje rysunki odciskami dłoni. Dziś biometria nabiera zupełnie innego znaczenia.
Biometria fizyczna a behawioralna - kluczowe różnice
Metody biometryczne w potwierdzaniu tożsamości dzieli się zwykle na dwie grupy:
- bazujące na cechach fizycznych,
- bazujące na cechach zachowania – behawioralnych.
Sprawdź ich porównanie.
Cechy | Biometria fizyczna | Biometria behawioralna |
Podstawa weryfikacji tożsamości | Unikalne, stałe, indywidualne cechy anatomiczne i fizjologiczne człowieka. | Unikalne, wyuczone wzorce zachowań i nawyków. |
Baza do analizy | Analizuje, kim jest dana osoba. | Analizuje, co robi, jak robi i jak zachowuje się dana osoba. |
Przykłady | · Odciski palców (linie papilarne) · Skan tęczówki lub siatkówki oka · Geometria twarzy (rysopis) · Geometria dłoni lub układ naczyń krwionośnych · DNA · Głos | · Sposób poruszania myszką komputerową · Sposób pisania na klawiaturze (dynamika uderzeń w klawisze) · Charakter pisma · Sposób chodzenia · Głos – jego intonacja i rytm · Sposób trzymania i obsługi smartfona · Dynamika składania podpisu odręcznego |
Sposób analizy | Zwykle wymaga podjęcia świadomego działania przez użytkownika, np. przyłożenia palca do skanera | Działa w sposób ciągły, bierny, analizując w dłuższym czasie zachowanie użytkownika podczas normalnej interakcji z urządzeniem |
Poziom bezpieczeństwa | Bardzo wysoki, trudny do sfałszowania | Wysoki i trudny do podrobienia |
Zasady działania systemów identyfikacji biometrycznej
Każdy człowiek ma pewne unikatowe i charakterystyczne tylko dla niego cechy, dzięki którym można ustalić, czy dana osoba rzeczywiście jest tym, za kogo się podaje. Działanie systemów identyfikacji biometrycznej daje szansę na przyspieszenie jednoznacznej identyfikacji.
Główne technologie biometryczne w praktyce
Do głównych technologii biometrycznych zalicza się:
- rozpoznawanie twarzy,
- czytniki linii papilarnych,
- skan oka,
- biometrię głosową,
- analizę wzorców zachowań.
Rozpoznawanie twarzy i jego zastosowania
Tę metodę identyfikacji wykorzystuje się m.in. do odblokowania smartfona, ale i w bankowości przy logowaniu do aplikacji mobilnej.
Identyfikacja na podstawie linii papilarnych
Powszechnie wykorzystywaną metodę biometryczną stanowi sprawdzanie odcisków palców, czyli identyfikacja człowieka na podstawie linii papilarnych. Ma zastosowanie w systemach identyfikacji osób, jak i ich weryfikacji. Wykorzystuje się ją, np. w bazach policyjnych, ale i w wielu różnych obszarach biznesowych.
Skanowanie tęczówki oka - wysoka precyzja identyfikacji
Ta metoda identyfikacji biometrycznej bazuje na mierzeniu i rozpoznawaniu wzoru tęczówki kolorowej części oka. To skuteczna, zaawansowana technika wykorzystywana do identyfikacji i weryfikacji osób. Urządzenia do pomiaru tęczówki oka są dość kosztowne.
Biometria głosowa i jej wykorzystanie
Identyfikacja głosowa to technologia spotykana w bankowości, np. podczas weryfikacji użytkownika w trakcie logowania na konto bankowe. Łatwo ją zastosować, ale w dobie rozwoju AI (sztucznej inteligencji) i pojawieniu się wielu metod generowania cudzego głosu, daje szerokie pole do nadużyć.
Analiza wzorców zachowań w biometrii behawioralnej
W biometrii behawioralnej duże znaczenie mają badanie, gromadzenie i analizowanie wzorców zachowań dla określenia cech człowieka. Wynikają one z wykonywania określonych działań w konkretny sposób. Taka analiza ma ograniczone zastosowanie, głównie przy zatwierdzaniu dokumentów.
Zastosowania biometrii w sektorze bankowym
W bankowości powszechnie wykorzystuje się biometrię, zwłaszcza odcisk palca lub skan twarzy, do zakładania kont bankowych i logowania się na nie. Takie metody weryfikacyjne stosują najczęściej użytkownicy bankowości mobilnej, czyli aplikacji bankowej w telefonie. Pozwala ona szybko potwierdzić tożsamość klienta, który jednocześnie nie musi pamiętać PIN-ów, loginów, haseł czy wpisywać wygenerowanych tokenów.
Banki ostrożnie dopuszczają także możliwość biometrycznego potwierdzania transakcji. Zachowują przy tym ostrożność, czyli dają taką opcję przy transakcjach na mniejsze kwoty, do określonego limitu. Przy większych, ze względów bezpieczeństwa, zalecają ich wykonywanie w bankowości elektronicznej, po zalogowaniu się do konta, np. na komputerze.
Banki coraz częściej stosują weryfikację biometryczną do wykrywania włamań na konta klientów. Co ciekawe, w takich przypadkach częściej stosowana jest weryfikacja biometrią behawioralną. Na podstawie pewnych identyfikowanych niezgodności z profilem standardowych zachowań klienta bank może otrzymywać alerty o możliwym nieuprawnionym użyciu urządzeń.
Metody behawioralne i biometria fizyczna bazują na różnych elementach, ale ich wykorzystanie w tym samym czasie pozwala na jednoznaczne uwierzytelnianie i identyfikację.
Sekcja Q&A – Najczęściej zadawane pytania o biometrię
Co to jest biometria w telefonie?
Biometria w telefonie to system zabezpieczeń wykorzystujący unikatowe cechy fizyczne użytkownika do odblokowania urządzenia lub autoryzacji transakcji. Najczęściej spotykane metody to:
- czytniki linii papilarnych (Touch ID/Fingerprint),
- skanery twarzy (Face ID/Face Unlock),
- rozpoznawanie tęczówki oka.
Na czym polega logowanie biometryczne?
Logowanie biometryczne to metoda uwierzytelniania, która bazuje na unikatowych cechach fizycznych lub behawioralnych użytkownika zamiast tradycyjnych haseł.
Które metody biometryczne są najbardziej dokładne?
Najbardziej dokładnymi metodami biometrycznymi są skanowanie tęczówki oka (współczynnik błędu wynosi przy tym poniżej 0,001%) oraz analiza DNA (praktycznie bezbłędna). Wysoką dokładność oferuje również rozpoznawanie odcisków palców i skanowanie siatkówki.
Czy biometria jest bezpieczniejsza od tradycyjnych haseł?
Biometria oferuje wyższy poziom bezpieczeństwa niż tradycyjne hasła, ponieważ cechy biometryczne trudno podrobić, nie można ich zapomnieć ani zgubić, ale nie jest pozbawiona wad.
*Podana informacja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego
Źródła:
https://bank.pl/wp-content/uploads/2015/09/nbs.2015.09.110-115.pdf
https://subiektywnieofinansach.pl/biometria-w-bankowosci-identyfikacja-klienta/
https://pabwib.pl/wp-content/uploads/2023/08/PAB_WIB_Biometria-w-bankowosci-elektronicznej_Brakoniecki.pdf
https://rf.gov.pl/wp-content/uploads/2024/12/RZECZNIK-FINANSOWY-artykul-Ziemowita-Baglajewskiego_4X4_10.12_PRAWNIK.pdf
Artykuł został opracowany we współpracy z:
-
Aleksandra Walkiewicz-Zygowska
adwokat z ponad 10-letnim stażem w prowadzeniu własnej Kancelarii Adwokackiej. Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego oraz Universidad de Zaragoza w Hiszpanii.
Doświadczenie zawodowe budowała w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od 2012 roku doradza klientom, a od 2015 roku zarządza Kancelarią Adwokacką Walkiewicz & Pełczyńska