Na koniec czerwca 2025 roku, według NBP, w rękach Polaków było 47,2 mln kart płatniczych, z czego 46,2 mln to karty zbliżeniowe. Płatności bezgotówkowe są wygodne, szybkie i bardzo popularne. Kartę mamy w portfelu lub korzystamy z jej wirtualnej postaci, np. w telefonie. Dowiedz się, jak działa karta zbliżeniowa i jakie ma zalety.
Najważniejsze informacje o karcie zbliżeniowej
- Karta zbliżeniowa, dzięki technologii NFC, pozwala na płatności bezstykowe.
- Według NBP aż 97,7% kart w Polsce ma funkcję zbliżeniową.
- Kartą zbliżeniową zapłacisz w kilka sekund.
- Przy płatnościach zbliżeniowych obowiązują limity kwotowe (zazwyczaj 100 zł bez podawania kodu PIN) i szyfrowanie danych.
- Karta umożliwia wypłatę gotówki w sklepie (cashback).
Czym jest karta zbliżeniowa? Jak działa technologia RFID i NFC?
Karta zbliżeniowa to karta płatnicza wyposażona w mikroprocesor i miniaturową antenę radiową. Wykorzystuje technologię NFC (Near Field Communication), która pozwala na bezprzewodową wymianę danych z terminalem płatniczym.
Dzięki temu transakcję możesz zrealizować bez wsuwania karty do czytnika – wystarczy zbliżyć ją na odległość kilku centymetrów, aby zapłacić za zakupy.
Z działaniem tzw. zbliżeniówek związane są dwie technologie:
- RFID - Radio Frequency Identification, czyli technologia wykorzystującapole elektromagnetyczne do identyfikacji i odnajdywania obiektów lub zasobów.
- NFC - Near Field Communication, czyli autonomiczny standard komunikacji bezprzewodowej, który bazuje na technologii RFID.
Identyfikatory NFC stosowane są głównie w urządzeniach dla indywidualnych użytkowników, np. w kartach zbliżeniowych czy smartfonach i zegarkach sportowych. RFID z kolei wykorzystywane jest w przemyśle, handlu czy logistyce.
Transakcje na niskie kwoty (w Polsce zazwyczaj do 100 zł) odbywają się błyskawicznie i nie wymagają zatwierdzania kodem PIN, co czyni je najszybszym sposobem na zapłatę.
Jak działają płatności zbliżeniowe?
Kiedy zbliżasz swój „plastik” do czytnika, usłyszysz charakterystyczny sygnał dźwiękowy z terminala, a na ekranie wyświetla się komunikat „zaakceptowano”. Tymczasem pod względem technicznym odbywa się to następująco:
- Po zbliżeniu karty bezstykowej do terminala pole elektromagnetyczne zasila mikroprocesor w karcie.
- Terminal wysyła zapytanie, karta odpowiada zaszyfrowanym sygnałem autoryzacyjnym.
- System bankowy weryfikuje dostępność środków na koncie.
- Terminal wyświetla właściwy komunikat – zaakceptowano lub odrzucono.
Co ważne, karta nie musi dotykać urządzenia – wystarczy odległość do około 4–5 centymetrów.
Limit płatności zbliżeniowych 100 zł – płatności kartą zbliżeniową z limitem
Organizacje płatnicze ustaliły tzw. limit transakcji bezstykowych bez PIN-u. W Polsce wynosi on przeważnie 100 zł. Powyżej tej kwoty konieczne może być wprowadzenie kodu PIN, aby potwierdzić, że to Ty dokonujesz płatności.
System bezpieczeństwa może losowo wymagać podania PIN-u nawet przy zakupach za 5 złotych. To tzw. licznik transakcji – system co jakiś czas weryfikuje użytkownika, by upewnić się, że karta nie została skradziona.
Karta w telefonie i zegarku – jak płacić kartą zbliżeniową bez plastiku
Karta zbliżeniowa nie musi być fizycznym przedmiotem w Twoim portfelu. Możesz ją dodać do cyfrowego portfela (np. w telefonie lub smartwatchu). Działa to dokładnie tak samo – dzięki modułowi NFC w telefonie.
Co więcej, płacenie telefonem jest często jeszcze bezpieczniejsze, ponieważ każda transakcja (nawet ta na 5 zł) zazwyczaj wymaga weryfikacji:
- odblokowania ekranu biometrią (odciskiem palca lub skanem twarzy) lub
- wpisania kodu na telefonie.
Fakty i mity dotyczące kart zbliżeniowych - bezpieczeństwo
Wokół kart zbliżeniowych narosło wiele mitów. Najpopularniejszy z nich mówi o złodzieju, który chodzi po autobusie z terminalem i przykłada go do torebek pasażerów, pobierając pieniądze.
Eksperci od bezpieczeństwa uspokajają: w praktyce jest to niemal niewykonalne.
- Zasięg - karta musi być bardzo blisko terminala (kilka centymetrów). Portfel, grubsza kurtka czy inne karty w pobliżu skutecznie zakłócają sygnał.
- Rejestracja - każdy terminal musi być zarejestrowany na konkretnego przedsiębiorcę. Złodziej musiałby podpisać umowę z operatorem płatności, podając swoje dane. W momencie zgłoszenia kradzieży, taka osoba zostałaby namierzona.
Twój bank czuwa nad Tobą 24 godziny na dobę, monitorując transakcje systemami antyfraudowymi.
Płatności w internecie – rola kodu CVV
Karta zbliżeniowa służy nie tylko do płacenia w sklepie stacjonarnym. Posłużyć możesz się nią także przy zakupach online. Do weryfikacji transakcji potrzebujesz kodu CVV lub CVC umieszczonego na tylnej stronie karty (na rewersie).
Sprawdź, czym jest CVV, co to daje i dlaczego musisz go chronić. Skrót ten (Card Verification Value) to trzy ostatnie cyfry widoczne na pasku podpisu na odwrocie Twojej karty.
W przypadku kart Mastercard kod ten nazywa się CVC (Card Verification Code).
Jest on niezbędny do sfinalizowania transakcji w internecie. Nigdy nie podawaj go osobom trzecim ani na podejrzanych stronach.
Dodatkowe funkcje karty zbliżeniowej, które warto znać
Karta zbliżeniowa nie tylko pozwala na wydawanie pieniędzy zgromadzonych na koncie. Zapewnia mechanizm chargeback, który chroni Cię przed oszustami. Dodatkowo, dla wygody wypłaty gotówki karta może umożliwiać wypłaty w sklepach i punktach handlowych, w ramach usługi cashback.
Chargeback – gdy sprzedawca zawiedzie
Zdarza się, że zamówiony towar nie dociera, biuro podróży bankrutuje albo z konta pobrano nieodpowiednią kwotę. Jeśli nie możesz dojść do porozumienia ze sprzedawcą, a była to płatność kartą, z pomocą przychodzi procedura reklamacyjna prowadzona przez bank –chargeback.
Jest to mechanizm reklamacji, w którym bank występuje w Twoim imieniu o zwrot środków od sprzedawcy. Jeśli ten sprzedawca nie wywiązał się z umowy (np. towar jest uszkodzony, nie dotarł, usługa nie została wykonana), a Ty bezskutecznie próbujesz odzyskać pieniądze bezpośrednio u niego – zgłoś się do banku.
Dzięki chargebackowi możesz szybko odzyskać pieniądze. Na uruchomienie całej procedury masz zwykle 120 dni.
Procedura chargeback przebiega etapowo:
- Zgłoszenie reklamacji – składasz wniosek o chargeback w banku, który wydał Twoją kartę płatniczą.
- Weryfikacja zasadności reklamacji – bank sprawdza, czy są podstawy do złożenia reklamacji, a po ich potwierdzeniu przekazuje sprawę do organizacji płatniczej – w Polsce to zwykle Visa lub Mastercard.
- Kontakt z bankiem sprzedawcy – instytucja obsługująca sprzedawcę analizuje zgłoszenie i ma prawo odnieść się do zarzutów formułowanych przez kupującego.
- Decyzja – jeśli reklamacja jest uzasadniona, następuje zwrot środków na kartę klienta.
Czas oczekiwania jest różny. Musisz uzbroić się w cierpliwość, ale bank powinien na bieżąco informować Cię o statusie sprawy.
Cashback – gotówka bez szukania bankomatu
Gdy robisz zakupy w sklepie oznaczonym logo „Płać kartą i wypłacaj” (np. popularne dyskonty, stacje paliw, kioski), możesz poprosić kasjera o wypłatę gotówki.
Chcesz skorzystać zcashback? Co to jest, wyjaśniamy najprościej – to usługa pozwalająca wypłacić drobne kwoty (zazwyczaj do 1000 zł) przy okazji płacenia kartą za dowolny produkt. Kwota wypłaty doliczana jest do rachunku, a Ty wychodzisz ze sklepu z zakupami i gotówką, oszczędzając czas.
FAQ – Pytania i odpowiedzi dotyczące karty zbliżeniowej
Czy mogę wyłączyć funkcję zbliżeniową na karcie?
Tak, większość banków umożliwia zarządzanie tą funkcją. Możesz zalogować się do bankowości internetowej lub aplikacji mobilnej i zmienić limity dla transakcji zbliżeniowych na 0 zł. Wtedy zapłacisz kartą tylko po włożeniu jej do terminala i wpisaniu PIN-u.
Co zrobić w przypadku zgubienia karty?
Najważniejszy jest czas. Należy jak najszybciej zastrzec kartę. Możesz to zrobić jednym kliknięciem w aplikacji mobilnej swojego banku lub dzwoniąc na infolinię. Od momentu zgłoszenia bank przejmuje odpowiedzialność za ewentualne nieuprawnione transakcje dokonane przez złodzieja.
Czy płacenie telefonem jest bezpieczniejsze niż kartą plastikową?
Zdecydowanie tak. Kiedy płacisz telefonem (korzystając z tzw. tokenizacji karty), sprzedawca nie widzi prawdziwego numeru Twojej karty, tylko jednorazowy cyfrowy token. Dodatkowo zgubienie telefonu nie oznacza, że ktoś od razu użyje karty – musiałby najpierw złamać zabezpieczenia samego telefonu (PIN, odcisk palca, skan twarzy).
Ile razy dziennie mogę płacić zbliżeniowo bez PIN-u?
Limity te są ustalane przez banki dla bezpieczeństwa klientów. Zazwyczaj jest to określona liczba transakcji z rzędu (np. 5) lub łączna kwota (np. 300–400 zł). Gdy przekroczysz ten próg, terminal poprosi o PIN, by „wyzerować” licznik bezpieczeństwa.
*Podana informacja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego.
Źródła:
https://nbp.pl/wp-content/uploads/2025/11/2025-Q2-informacja-o-kartach-platniczych.pdf
https://nbp.pl/wp-content/uploads/2025/11/Ocena-I-polrocze_2025.pdf