Wspólne konto bankowe: aspekty prawne, ryzyka podatkowe i zasady odpowiedzialności

Para młodych ludzi siedzi przy stole w kuchni, korzysta z laptopa, mężczyzna trzyma kartę kredytową, obok znajduje się sok pomarańczowy i talerz z ciastkami.

Wspólne konto bankowe to rachunek należący najczęściej do dwóch osób, który zapewnia niezależny dostęp do pieniędzy. Współposiadacze mogą mieć własną kartę i dostęp do bankowości elektronicznej. Zyskują równe prawo do zarządzania kontem i solidarnie odpowiadają za ewentualny debet. Zobacz, co warto wiedzieć, zanim zdecydujesz się na wspólne konto z drugą osobą.

Najważniejsze informacje o wspólnym rachunku bankowym

  • Wspólny rachunek może należeć do dwóch lub większej liczby osób, o ile dopuszcza to oferta banku.
  • Współwłaścicielami rachunku mogą być osoby posiadające pełną zdolność do czynności prawnych (nie trzeba być formalnie małżeństwem).
  • Współwłaściciele otrzymują własne karty płatnicze i osobne dostępy do aplikacji mobilnej.
  • Współposiadacze ponoszą solidarną odpowiedzialność za zaciągnięty debet.

Czy można mieć wspólne konto bankowe bez ślubu?

Prawo bankowe zezwala na założenie wspólnego konta przez osoby fizyczne, które mają pełną zdolność do czynności prawnych. Brak ślubu nie stanowi przeszkody do otwarcia takiego rachunku. W relacjach z bankiem każdy współposiadacz ma takie same uprawnienia do rachunku. Nie oznacza to jednak automatycznie, że oboje są właścicielami środków w równych częściach. Współwłaściciele ponoszą solidarną odpowiedzialność za finanse, co oznacza, że bank może dochodzić spłaty ewentualnego zadłużenia od każdego z nich.

Czy wiesz, że…

Pełnomocnik może dysponować rachunkiem w granicach udzielonego pełnomocnictwa. Nie staje się właścicielem pieniędzy i nie odpowiada za długi na koncie swoim majątkiem.

Przedstawiamy podstawowe różnice między współwłaścicielem rachunku a pełnomocnikiem:


Współwłaściciel konta

Pełnomocnik

Prawo własności środków

Bank traktuje współposiadaczy jako uprawnionych do dysponowania całością środków, natomiast rzeczywiste udziały mogą wynikać z okoliczności lub zostać ustalone przez sąd.

Nie jest właścicielem środków.

Odpowiedzialność za debet

Solidarna odpowiedzialność własnym majątkiem.

Brak odpowiedzialności za długi.

Rozwiązanie umowy

Może samodzielnie wypowiedzieć umowę ze skutkiem także dla drugiego współwłaściciela.

Może jedynie zrezygnować z pełnomocnictwa.

Działanie po śmierci

Po śmierci jednego ze współposiadaczy bank może ograniczyć możliwość dysponowania częścią środków do czasu wyjaśnienia praw spadkobierców.

Uprawnienia całkowicie wygasają.

Osoby korzystające z bankowości internetowej na laptopie, ekran wyświetla panel konta online, zarządzanie finansami przez internet.

Jak otworzyć wspólne konto bankowe przez internet i dopełnić formalności?

Wspólne konto bankowe możesz otworzyć przez internet. W wielu bankach możliwe jest potwierdzenie tożsamości za pomocą biometrii twarzy lub przez integrację z aplikacją mObywatel.

Większość instytucji oferuje opcję przekształcenia konta indywidualnego w konto wspólne. W wielu bankach numer rachunku pozostaje bez zmian, a nowy użytkownik otrzymuje pełen dostęp do bankowości internetowej oraz osobną kartę.

Jakie są podatkowe pułapki i ryzyka przy korzystaniu z konta bankowego dla dwojga?

Największym problemem wspólnego konta dla osób, które nie są małżeństwem, są kwestie podatkowe. Urząd skarbowy może uznać nadwyżki wpłacane na wspólny rachunek za darowiznę, która podlega opodatkowaniu. W praktyce każda sprawa jest oceniana indywidualnie.

Sprawdź przykład:

Kinga i Rafał żyją w związku bez ślubu. Założyli wspólne konto bankowe do opłacania rachunków. Rafał, zarabiający znacznie więcej, regularnie przelewał tam duże kwoty. W trakcie kontroli skarbowej urzędnicy zinterpretowali nadwyżkę jako darowiznę na rzecz Kingi. Partnerzy musieli opłacić zaległy podatek oraz wysokie odsetki, ponieważ nie potrafili jasno udokumentować wydatków na wspólne potrzeby bytowe.

Przykład ma charakter poglądowy.

Zobacz, ile wynoszą limity kwot wolnych od podatku od darowizn.

Grupa podatkowa

Zależność

Kwota wolna od podatku

I grupa

np. małżonkowie, rodzice, dziadkowie, dzieci, wnuki, rodzeństwo

36 120 zł (a w przypadku tzw. grupy zerowej możliwe jest pełne zwolnienie po spełnieniu ustawowych warunków, m.in. zgłoszeniu darowizny).

II grupa

Dalsza rodzina, np. dzieci rodzeństwa, ciotki, wujkowie

27 090 zł

III grupa

Osoby niespokrewnione, partnerzy bez ślubu

5 733 zł

Jeżeli łączna wartość darowizn otrzymanych od tej samej osoby w ciągu 5 lat przekroczy 5 733 zł, nadwyżka podlega opodatkowaniu według odpowiedniej skali:

  • 12% podatku od darowizny (do kwoty 11 833 zł),
  • 1420 zł i 16% od nadwyżki ponad 11 833 zł, a nie więcej niż do 23 665 zł,
  • 3313 zł 20 gr i 20% od nadwyżki ponad 23 665 zł.

Jak działa konto wspólne przy komorniku u jednego z partnerów?

Komornik zajmuje rachunek wspólny zgodnie z przepisami Prawa bankowego i Kodeksu postępowania cywilnego. Finansowe problemy jednej ze stron mogą zablokować dostęp do środków drugiej osobie. Współwłaściciel bez długów odzyska zablokowane oszczędności dopiero po wyjaśnieniu sytuacji. W celu zwolnienia środków należy przedstawić urzędnikowi historię rachunku, wyciągi bankowe oraz dokumenty od pracodawcy potwierdzające wynagrodzenie.

Pieniądze socjalne, takie jak świadczenie 800 plus, podlegają ochronie egzekucyjnej. Należy udokumentować, że zajęte wpływy stanowią osobisty majątek współwłaściciela, który nie został zajęty przez komornika.

Osoby korzystające z bankowości internetowej na laptopie, ekran wyświetla panel konta online, zarządzanie finansami przez internet.

Co dzieje się ze środkami w przypadku śmierci współposiadacza rachunku?

Bank może ograniczyć możliwość dysponowania częścią środków należących do zmarłego (tzw. masa spadkowa) do czasu zakończenia postępowania spadkowego. Żyjący współwłaściciel ma cały czas dostęp do pozostałych pieniędzy i funkcji konta.

Warto wiedzieć:

Dyspozycja wkładem na wypadek śmierci ma swoje ograniczenia – nie możesz wskazać w niej dowolnych osób. Prawo pozwala przepisać te środki wyłącznie najbliższej rodzinie: małżonkowi, wstępnym (dzieciom, wnukom, prawnukom) i zstępnym (rodzicom, dziadkom, pradziadkom) lub rodzeństwu. Dokument nie może obejmować partnera z nieformalnego związku.

Jakie są główne zalety i wady posiadania wspólnego konta w banku?

Zaletą posiadania wspólnego rachunku bankowego jest wygoda opłacania rachunków domowych i zarządzania wspólnym budżetem. Jeśli konto nie będzie już potrzebne, np. po rozstaniu, możecie w dowolnym momencie wypowiedzieć umowę i założyć konta osobiste.

Wadą wspólnego rachunku jest przede wszystkim ryzyko nieodpowiedzialnego zachowania współposiadacza, np. nieustalonej wypłaty zgromadzonych środków lub doprowadzenia do debetu. Konsekwencje w postaci solidarnej odpowiedzialności dotykają następnie obie strony.

FAQ: najczęściej zadawane pytania o wspólne konto bankowe

Czy można założyć konto wspólne bez ślubu?

Tak, Prawo bankowe umożliwia otwarcie konta wspólnego przez jakiekolwiek dwie osoby mające pełną zdolność do czynności prawnych. Formalny związek małżeński nie jest w tym przypadku do niczego potrzebny.

Czy komornik może zająć pieniądze na rachunku wspólnym, jeśli dłużnikiem jest tylko jeden partner?

Tak, z uwagi na tzw. domniemanie równych udziałów komornik blokuje środki na wspólnym rachunku. Druga strona musi osobiście udokumentować (wyciągami i umową o pracę), która część pieniędzy stanowi wyłącznie jej własność.

Jak bezpiecznie podzielić pieniądze ze wspólnego konta po rozstaniu lub rozwodzie?

Najbezpieczniejszym rozwiązaniem jest polubowne zamknięcie rachunku przez współwłaścicieli w placówce. Jedna strona może samodzielnie wypowiedzieć umowę i wypłacić całość funduszy, co niesie za sobą ryzyko utraty dostępu do oszczędności przez byłą partnerkę lub partnera.

*Podana informacja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego.”


Źródła:

  1. Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe
  2. https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/sd/stawki-i-limity
  3. https://bank.pl/finanse-w-zwiazku-wspolne-konto-bankowe-przydatne-przy-kredycie-hipotecznym/

Artykuł został opracowany we współpracy z:

  • Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    Aleksandra Walkiewicz-Zygowska

    adwokat z ponad 10-letnim stażem w prowadzeniu własnej Kancelarii Adwokackiej. Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego oraz Universidad de Zaragoza w Hiszpanii.
    Doświadczenie zawodowe budowała w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od 2012 roku doradza klientom, a od 2015 roku zarządza Kancelarią Adwokacką Walkiewicz & Pełczyńska