Scoring BIK, czy też analiza scoringowa to pojęcia, z jakimi zetknąć się możesz przy wnioskowaniu o kredyt bankowy. Dla określenia Twoich szans na uzyskanie finansowania instytucje bankowe posługują się zaawansowanymi metodami oceny ryzyka kredytowego. Analiza scoringowa wpływa na podjęcie decyzji o udzieleniu kredytowania, ale i na ustalenie warunków spłaty kredytu. Zobacz, czym ona jest, jak działa i jakie ma znaczenie? Dowiedz się, czy masz wpływ na jej wyniki.
Najważniejsze informacje o analizie scoringowej
|
Czym jest analiza scoringowa?
Analiza scoringowa, czy też scoring jako taki to system punktowy oceniający ryzyko lub potencjał danej procedury. W kontekście finansowym to ocena punktowa obrazująca ryzyko wiążące się z udzieleniem Ci pożądanego finansowania.
Możemy powiedzieć również, że analiza scoringowa zaliczana jest do metod statystycznych i matematycznych. Jej wykonanie polega na przypisywaniu wartości liczbowych, czyli punktów różnym cechom i zmiennym, by ostatecznie na tej podstawie móc ocenić prawdopodobieństwo wystąpienia określonego zdarzenia.
Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) w Rekomendacji T definiuje model scoringowy jako sposób różnicowania klientów w zależności od poziomu ryzyka niewykonania zobowiązania. Wykorzystywany jest on przez banki przy ocenie zdolności kredytowej klienta.
Z pojęciem analizy scoringowej bezpośrednio związany jest scoring kredytowy. Co to jest? To metoda oceny wiarygodności klienta pod kątem terminowego spłacenia zaciągniętego kredytu.
Metoda punktowej oceny ryzyka kredytowego
Banki podejmują decyzje kredytowe w oparciu o metody scoringowe. Oceniają, jakie ryzyko podejmują, jeśli udzielą Ci kredytu. Wykorzystują przy tym punktację kredytową, nazywaną również systemem oceny punktowej.
Uwaga! Banki są zobowiązane do analizowania historii spłaty kredytów, czyli historii w BIK potencjalnych klientów ubiegających się o kredyty. Zwracają się przy tym do Biura Informacji Kredytowej o przygotowanie raportu na temat danego klienta, wraz ze scoringiem BIK. Staje się on podstawą dla dokonania analizy ryzyka kredytowego. Formuła wyliczania scoringu BIK zakłada, że przyporządkowuje Ci się określoną liczbę punktów na podstawie spłacanych zobowiązań, oceny historii kredytowania i wiarygodności finansowej.
|
Rodzaje scoringu kredytowego
Analiza scoringowa może mieć wiele zastosowań, które wskazują na poszczególne jej rodzaje. Wymienia się przy tym:
- scoring kredytowy,
- scoring aplikacyjny,
- scoring behawioralny,
- scoring fraudowy.
Zobacz w tabeli, czym różnią się względem siebie i w jakich sytuacjach są stosowane.
Rodzaj scoringu | Zastosowanie | Procedura przeprowadzania |
Scoring kredytowy | Służy do oceny zdolności i wiarygodności kredytowej klientów ubiegających się o kredyty i pożyczki | Opiera się na danych dotyczących bieżącej sytuacji finansowej klienta i danych historycznych, głównie z BIK |
Scoring aplikacyjny | Pozwala na ocenę nowych klientów na podstawie danych zawartych w złożonych przez nich wnioskach | Dokonywany na podstawie karty aplikacyjnej wypełnianej przez Ciebie, w której pytania dotyczą sytuacji osobistej i majątkowej |
Scoring behawioralny | Służy do oceny ryzyka lub potencjału na podstawie dotychczasowych, znanych zachowań klienta | Pod uwagę brane są czynniki historyczne, a scoring określa, w jaki sposób realizowana była przez Ciebie spłata zobowiązania kredytowego w przeszłości. Istotne są takie czynniki jak: · Historia zarządzania produktami bankowymi, · Średni miesięczny obrót na koncie, · Spłata długu zgodnie z harmonogramem. |
Scoring fraudowy | Ocena prawdopodobieństwa wystąpienia oszustwa | Banki gromadzą i wprowadzają wszystkie potrzebne informacje na temat klienta i przy wykorzystaniu zaawansowanych modeli statystycznych i dedykowanego oprogramowania wyliczają scoring fraudowy. |
Elementy wpływające na scoring kredytowy
Scoring kredytowy, nazywany również scoringiem bankowym przeprowadza się zwykle przy ocenie wniosku kredytowego klienta, zwłaszcza jeśli wnioskujesz o finansowanie długoterminowe. Działania te mają ustalić, z jakim ryzykiem wiąże się udzielenie Ci kredytu i z jakim prawdopodobieństwem dokonasz spłaty zobowiązania w wyznaczonym w harmonogramie terminie.
W scoringu kredytowym pod uwagę banki biorą szereg kryteriów, jakie ustalają samodzielnie. Dotyczą one głównie czynników:
- ekonomicznych,
- finansowych,
- statystycznych,
- socjologicznych,
- psychologiczne,
- demograficzne.
Łącznie banki mogą brać pod uwagę w analizie scoringowej nawet kilkadziesiąt różnych czynników – jakościowych i ilościowych. Przypisują im określoną liczbę punktów.
Do najważniejszych czynników ilościowych zaliczają się w scoringu BIK:
- wysokość dochodu miesięcznie,
- saldo rachunku bieżącego,
- wartość aktualnie posiadanych zobowiązań kredytowych,
- koszty utrzymania – siebie i rodziny,
- liczba osób na utrzymaniu,
- wartość innych, pozakredytowych zobowiązań, np. alimentów.
Natomiast w kategorii czynników jakościowych wymienić należy:
- zawód kredytobiorcy – wyuczony i wykonywany,
- wykształcenie,
- status mieszkaniowy,
- płeć,
- stan cywilny,
- wiek.
4 kryteria przy scoringu BIK
Analizę ryzyka kredytowego, na prośbę banków, przeprowadza nie tylko sam bank, ale przede wszystkim BIK. Biuro skupia się na analizowaniu i ocenie dostępnych rekordów w historii kredytowej klientów.
Na podwyższenie czy obniżenie scoringu BIK mają wpływ:
- terminowość w spłacaniu kredytów,
- korzystanie z kart kredytowych lub limitów kredytowych oraz kredytów konsumpcyjnych,
- wnioskowanie o produkty kredytowe,
- doświadczenie w spłacie kredytów.
Spłacaj terminowo swoje kredyty i pożyczki – każde opóźnienie w spłacie obniża ocenę scoringową!
Korzystaj z kart kredytowych, limitów kredytowych i kredytów konsumpcyjnych – w ramach przygotowań np. do zaciągnięcia długoterminowego kredytu hipotecznego w przyszłości zaciągnij i spłać w terminie kilka mniejszych zobowiązań, ale nie zadłużaj się w większym stopniu, bo wpłynie to ujemnie na scoring BIK.
Zminimalizuj liczbę składanych wniosków o kredyty – jeśli chcesz zaciągnąć np. kredyt hipoteczny, wytypuj 2-3 banki, w których o niego wnioskujesz. Im więcej wniosków w bankach lub SKOK-ach złożysz, tym bardziej wpłyną one na obniżenie oceny punktowej.
Ciekawostka Wnioski o ten sam rodzaj kredytu złożone w instytucjach kredytujących w ciągu 14 dni traktowane są przez BIK jako jeden wniosek przy szacowaniu oceny punktowej BIK. Doświadczenie pokazuje, że długa historia w BIK, wskazująca na terminowe spłacanie kredytów oznacza z reguły wyższa ocenę.
|
Skala punktowa scoringu BIK - interpretacja wyników
Po przeprowadzeniu analizy scoringowej uzyskujesz przyporządkowaną liczbę punktów, a im jest ich więcej, tym większe szanse, że bank udzieli Ci kredytu. Ocena punktowa może wynosić od 0 do 100 punktów. Wyniki interpretowane są w następujący sposób:
- 0-58 – niska ocena,
- 59-68 – umiarkowana ocena,
- 69-73 – dobra ocena,
- 74-79 – bardzo dobra ocena,
- 80-100 – doskonała ocena.
Im wyższy będzie wynik w systemie scoringowym BIK, tym większe szanse na udzielenie kredytu przez banki.
Jak sprawdzić własną ocenę punktową?
Możesz na własną rękę sprawdzić ocenę punktową w BIK. Wystarczy, że pobierzesz Raport BIK na stronie www.bik.pl po zarejestrowaniu konta użytkownika (za opłatą – pojedynczy raport to koszt 59 zł). Jej skontrolowanie pozwoli na lepsze przygotowanie się do wzięcia kredytu, zwłaszcza długoterminowego na wysoką kwotę. Będziesz w stanie oszacować, jakie jest prawdopodobieństwo uzyskania przez Ciebie pozytywnej decyzji kredytowej.
Wpływ scoringu na decyzje kredytodawców – case study
Przykład 1 Świeżo upieczony absolwent studiów ekonomicznych starał się o pierwszy kredyt na zakup używanego samochodu. Mimo stabilnej pracy i dobrego wynagrodzenia, otrzymał ofertę z wysokim oprocentowaniem. Przyczyną okazał się niski scoring wynikający z braku historii kredytowej. W tej sytuacji zdecydował się najpierw na niewielki kredyt gotówkowy, który spłacał przed terminem, budując swoją wiarygodność kredytową. Po roku jego scoring znacząco się poprawił. |
Przykład 2 Pan Tomasz, planując zakup mieszkania, postanowił najpierw sprawdzić swoją zdolność kredytową. Wcześniej zadbał o poprawę swojego scoringu poprzez terminowe spłacanie rat kredytu samochodowego i karty kredytowej. Po półrocznych przygotowaniach jego ocena punktowa wzrosła z 63 do 87 punktów, dzięki czemu otrzymał kredyt hipoteczny na korzystniejszych warunkach – z niższym oprocentowaniem i bez dodatkowych zabezpieczeń. |
Jak możesz poprawić swój scoring kredytowy?
Jeśli okaże się, że Twój scoring kredytowy w BIK jest zbyt niski, by otrzymać pożądane finansowanie, możesz go poprawić. Sprawdź kilka naszych porad:
- Postaraj się nie dopuszczać do opóźnień w spłacie kredytów i pożyczek i jak najszybciej reguluj powstałe zaległości.
- Nie składaj dużej liczby wniosków o różnego rodzaju kredyty w krótkim czasie..
- Nie zaciągaj zobowiązań pochopnie, a zwłaszcza wtedy, gdy możesz tego uniknąć.
- Zweryfikuj, czy aktualnie posiadane zobowiązania kredytowe nie możesz spłacić w całości, jak np. rzadko używaną kartę kredytową.
- Buduj pozytywną historię kredytową – zaciągaj mniejsze kredyty bankowe, spłacaj je terminowo, co wpłynie pozytywnie na credit scoring.
*Podana informacja nie stanowi oferty Banku w rozumieniu art. 66 § 1 kodeksu cywilnego.
Źródła:
https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Rekomendacja_T_%2814_09_2018%29_63160.pdf
https://www.bankier.pl/smart/czym-jest-scoring-kredytowy-i-jak-go-poprawic
https://www.bik.pl/poradnik-bik/sprawdzanie-swojej-oceny-punktowej-w-raporcie-bik
https://www.bik.pl/poradnik-bik/czym-jest-ocena-punktowa
Artykuł został opracowany we współpracy z:
-
Aleksandra Walkiewicz-Zygowska
adwokat z ponad 10-letnim stażem w prowadzeniu własnej Kancelarii Adwokackiej. Absolwentka Wydziału Prawa Uniwersytetu Łódzkiego oraz Universidad de Zaragoza w Hiszpanii.
Doświadczenie zawodowe budowała w Okręgowej Radzie Adwokackiej w Warszawie. Od 2012 roku doradza klientom, a od 2015 roku zarządza Kancelarią Adwokacką Walkiewicz & Pełczyńska
przeczytaj również
-
Czym jest dochód pasywny?
Marzysz o wolności finansowej i możliwości zarabiania pieniędzy, nawet gdy nic nie robisz?
Dowiedz się więcej -
Dywersyfikacja portfela inwestycyjnego
Dywersyfikacja portfela to jedna z najważniejszych strategii inwestycyjnych
Dowiedz się więcej -
Czym jest day trading?
Day trading, znany też jako handel jednodniowy, to forma inwestowania...
Dowiedz się więcej